İşçi Mektubu: Düsseldorf havaalanında ilginç bir çalışma ortamı

Merhaba, ben bir süredir Düsseldorf Havaalanında uçak temizliği yapıyorum. Ama havaalanı işçisi değilim, Crombeen isimli Hollandalı bir şirketin işçisi olarak uçakları temizliyoruz. Çalışma koşullarımız zor, haklarımız kısıtlı. Crombeen işçilerinin karşı karşıya olduğu sorunları siz Yeni Hayat gazetesi okurlarına bu mektup ile anlatmak istiyorum.

Firmanın iş ilanına baktığınızda emeğinizin karşılığını alacağınız hissi duyuyorsunuz. İlanda sendikayla imzalanan sözleşmeden daha fazla ücret verileceği (Leistungsgerechte und übertarifliche Vergütung), ilginç bir çalışma ortamı olduğu (Interessanter Arbeitsplatz) ve hemen işe başvurmanızı beklediklerini gibi şeyler yazıyor. Merak eden internetten http://Crombeenn.de/jobs-2/ adresine bakabilir.

ZOR DURUMUMUZU KULLANIYORLAR!
Fakat sözleşmeyi imzalarken iş değişiyor… İlk başta ‘daha önce ne yapmıştınız’, ‘bu işte gerçekten çalışmak istiyor musunuz, ihtiyacınız var mı’ gibi sorular soruyorlar. Sizde samimi olarak bu işe gerçekten ihtiyacınız olduğunuzu söylüyorsunuz ve sözleşmeyi hemen, doğru dürüst okumadan imzalıyorsunuz.

Ama daha sonra sözleşmeye evde baktığınızda neler olduğunu anlamaya başlıyorsunuz. Ben daha iyi anlaşılması için bütün bunları nokta nokta aktaracağım:

  • Saat ücretimiz 10 Euro, oysa temizlik branşında asgari saat ücreti 10,30 Euro!

  • Pazar zammı olarak %50 veriyorlar, oysa toplu sözleşmede %75 ödeniyor

  • Yıllık izin günümüz 24 gün, oysa toplu sözleşmede ilk yıl 28, 2. yıl 29 ve 3. yıldan itibaren 30 izin günü var.

  • Fazla mesailer için ek ödeme yok, 3,5 saatten itibaren fazla mesailer zaman havuzuna (Arbeitszeitkonto) aktarılıyor. Ama sözleşmeye göre biz bu uygulamanın dışında olmamız gerekiyor, çünkü ücret grubumuz 1!

  • İşten kendimiz çıkmak istediğimizde ise işe alınmamızla ilgili doğan (Havaalanına giriş kartı, iş ayakkabısı ve elbiseleri vb) bütün masrafları karşılamamız isteniyor! Normal bir işyerinde bunu işverenin ödemesi gerekiyor!

DAHASI VAR: İLGİNÇ BİR ÇALIŞMA ORTAMI!

Crombeen’deki çalışma ortamı ise tam bir felaket! İşverenin “ilginç bir çalışma ortamı” dediği ortamı da nokta nokta size aktarmak istiyorum:

  • Giyinme odaları yok!

  • 100 işçinin çalıştığı işyerinde dinlenme odasında sadece bir masa ve altı sandalyenin var!

  • Her temizlik grubu için bir paspas bir de elbezi veriyorlar – ve bu araçlarla tuvaletler dahil uçağın her yerini temizliyoruz!

  • Uçakları beklediğimiz yerde sadece erkekleri için bir tuvalet var, kadın arkadaşlar için tuvalet başka yerde ve anahtarı ustabaşının cebinde. Tuvalete gitmek için kadın arkadaşlar amiri aramak ve ondan anahtarı istemek zorunda kalıyorlar. Eğer amir ortalıkta yoksa…

  • Düzenli vardiya sistemi yok – Vardiyalar 3-4 günde bir değişiyor!

  • Bir gün sonra hangi saatlerde çalışacağımız geceleyin WhatsApp mesajı ile bildiriliyor!

  • Gece vardiyasında iş araçlarının hazırlanması için yaklaşık yarım saat gerekiyor – ama bu saat ödenmiyor!

  • İşe ilk başlayanlar “deneme çalışmasına” (Probe-Arbeitstag) tabi tutuluyor, ama para ödenmiyor!

  • Yeterli sayıda iş elbisesi yok, iş elbiselerini herkes evine götürüp yıkamak zorunda!

REKABETİN TÜM FATURASI İŞÇİLERİN SIRTINA

Geçenlerde yanıma başka bir firmada çalışan bir işçi geldi. Selamlaştık, benimle aynı trenle gelip, havaalanı durağında inen bir işçi. ‘Sen hangi firmada çalışıyorsun’ diye sordu. ‘Crombeen’ dediğimde gülerek, “O zaman bizim temizlediğimiz uçakları şimdi siz temizliyorsunuz” dedi.

Şaşırdım, meğerse olay şöyleymiş: Havayolu şirketleri her yıl bir ihale açıyormuş ve en düşük teklifi veren firma işi alıyormuş. Benim çalıştığım firma Crombeen, ihalede karşımdaki arkadaşın çalıştığı DLG firmasından daha düşük teklif verdiği için ihaleyi kapmış. Birden kendimi savunma pozisyonunda hissettim ve ‘sizin firma da o kadar arsızlık etmeseydi ihaleyi kaptırmazdı’ deyiverdim. Keşke demez olaydım! Karşımdaki arkadaş yine gülerek yanıt verdi: “DLG daha düşük bir teklif veremezdi çünkü biz sendikalıyız ve sizin bugün sahip olmadığınız birçok hakkımız var” dedi.

Arkadaşın anlattığına göre yukarıda saydığım bütün kötü çalışma koşullarına karşı arkadaşlar mücadele etmişler ve iyileştirmişler. Mesela biz ne zaman hangi vardiyada çalışacağımızı birkaç gün önce öğrenirken arkadaşların aylık planları varmış. Ücretleri, vardiya zamları da toplu sözleşme üzerinden ödeniyormuş. Ve bizden daha fazla izinleri varmış.

Ayrıca benim çalıştığım Crombeen ihaleyi aldığı için daha önce DLG’de çalışan onlarca işçinin işten atıldığını da öğrendim. İşten atmalara karşı ve tazminat almaları için mücadele etmişler ve kısmen başarılı olmuşlar. Ama buna rağmen insan başka insanların işlerini kaybettikleri bir yerde çalıştığını duyunca üzülüyor ister istemez…

PATRONLAR İÇİN BOYNUNU BÜKME!

İşten atılanlar için üzüldüğümü söyleyince arkadaş yine gülümseyerek yanıt verdi, “patronların yaptığı haksızlıklar için senin boynunu bükmene gerek yok ki. Bak burada Klüh, DLG, Sasse ve şimdi de Crombeen gibi birçok şirket var. Hepside rekabet içindeler ama bunun faturasını biz işçilere çıkarıyorlar. Bugün Crombeen, DLG’den ihaleyi kapar yarında başka bir şirket gelir Crombeen’den ihaleyi kapar. Onlar için sorun yok. Burada veya başka bir yerde yeni bir ihale alırlar. Olan biz işçilere oluyor. Bu nedenle bizim birleşmemiz, sendikalaşmamız gerekiyor” dedi.

Arkadaş sendikalaştığımızda, temsilcilik kurduğumuzda ne gibi haklar elde edeceğimizi bir bir anlattı. Önümüzdeki dönem sendikayla ilişkiye gireceğiz ve örgütlenmeye başlayacağız. Umarım bir daha ki mektubumda sizlere çalışma koşullarımızın iyileştirilmesi için attığımız adımlar üzerine yazarım.

Crombeen’den bir işçi


Temiz uçaklar için kirli uygulamalar

IG BAU Rheinland bölge örgütü tarafından yapılan bir açıklamada Crombeen GmbH’da işçilerin karşı karşıya olduğu sorunlar eleştirildi. “Düsseldorf Havaalanında Crombeen GmbH’da çalışan 100 işçinin ücretleri gasp ediliyor, ücret karşılığı olmadan fazla mesai yapıyorlar ve genelden daha az izin günlerine sahipler” denilen açıklamada, işletmelerin ortak standartlar uygulamaları ve rekabeti işçilerin sırtından yapmaktan vazgeçmeleri istendi. Açıklamayı yapan IG BAU Sendika Sekreteri Mahir Şahin, “Crombeen’de yaşananlar kabul edilemez. Uçak temizliği yorucu ve stresli bir iş, birkaç dakika içinde uçakların temizlenmesi gerekiyor” dedi. (Düsseldorf YH)