Almanya’nın zenginlik-yoksulluk haritası

Semra Çelik

Almanya’nın 401 bölgesinde hane ve kişi başına düşen gelir konusunda yapılan bir araştırma, hem ülke çapında hem de tek tek şehirlerde zenginle yoksul arasındaki makasın açıldığını gösteriyor. Alman Sendikalar Birliği’ne yakın Hans Böckler Vakfı tarafından yapılan araştırmaya göre en zengin yerleşim birimi, kişi başına yıllık gelirin 34.987 bin euro olduğu Münih yakınlarındaki Starnberg. Ruhr Bölgesi’ndeki Gelsenkirchen ise 16.203 euro kişi başına yıllık gelirle en yoksul şehir. Ruhr Bölgesi, Saarland ve Aşağı Saksonya bölgelerinin yanı sıra, iki Almanya’nın birleşmesinin üzerinden 30 yıl geçmesine rağmen doğu Almanya, hala çok yoksul. Doğu’da 77 yerleşim biriminden sadece 6’sında kişi başına yıllık gelir 20 bin euro’yu geçiyor. Batı’da ise 324 yerden 284’ünde kişi başına düşen yıllık gelir 20 bin euro’dan yüksek.

Doğu- Batı farkı az da olsa azaldı

WSI uzmanları Eric Seils ve Dr. Helge Baumann araştırmalarında federal ve eyalet istatistik dairelerinin mevcut en son gelir verilerini değerlendirdi. 2018 yılı için Almanya ortalamasında kişi harcanabilir gelir 23.295 euro olarak belirlenmişti. Bir hanenin harcanabilir geliri, vergiler, sosyal kesintiler ve tüketim için kullanılabilecek veya biriktirilebilecek para olarak sonraki gelirdir.

Fiyat artışı çıkarıldıktan sonra 2000 ve 2018 arasındaki ortalama gelirlerdeki artış herşeye rağmen 12,3 oldu. Doğu Almanya’da, 2000 ve 2016 yılları arasında yüzde 13,9’luk gerçek büyüme batıdan biraz daha yüksekti. Bunun nedeni 2000’deki durumun çok kötü, seviyenin çok düşük olmasıydı. Böylece ülkenin iki bölümü arasında yavaş da olsa bir yakınlaşma oldu. 2000 yılında Doğu’da kişi başına düşen ortalama gelir Batı’nın yüzde 81,5’i iken 2016’da yaklaşık yüzde 85’e erişti.

Milenyumdan bu yana ortalama harcanabilir gelir, ülkenin her iki bölgesindeki şehir ve ilçelerin büyük çoğunluğunda artmış olsa da, 33 ilde ve şehirde düşüş gösterdi. Enflasyona göre düzeltilmiş en güçlü kayıp, kişi başına düşen ortalama gelirin yüzde 8,7 oranında düştüğü Offenbach şehrinde yaşandı.

Milyarderin ve yoksulun gelirinin ortalaması

Ülke genelinde en güçlü artış, 2000 yılından beri kişi başına düşen ortalama gelirin reel olarak yüzde 43 oranında arttığı Heilbronn’da gerçekleşti. Kişi başına yıllık gelirin ortalama 32.366 euro olduğu şehir ülke çapında ikinci sırada yer alıyor. Bununla birlikte, ortalama gelir artışının bu kadar yüksek olması Lidl patronu Dieter Schwarz gibi milyarderlerin şehirde yaşamasına bağlı. Ortalama gelir hesaplanırken Hartz 4’le yaşayan biriyle milyarderin geliri aynı kefeye konup şehir nüfusuna bölündüğünden bu türden sonuçların çıkması sadece aldatıcı.

Kimi Luxemburg’dan zengin kimi Korsika’dan yoksul

Heilbronn, Starnberg ve Hochtaunus ( ortalama yıllık gelir 31,612 euro) ile birlikte, kişi başına ortalama harcanabilir gelirin en yüksek olduğu AB ülkesi olan Lüksemburg’dan (30,600 euro) daha zengin. En düşük ortalama gelire sahip Gelsenkirchen, Duisburg (16.881 Euro), Halle an der Saale (17.128 euro ), Vorpommern-Greifswald bölgesi (17,303 euro) ve Frankfurt an der Oder (17,381 euro) – gelir düzeyi ise, İtalya’daki ulusal ortalama gelir veya Korsika’daki gelirle karşılaştırılabilir.

En büyük 15 Alman kentindeki gelir, ulusal ortalamanın biraz üzerinde olmasına rağmen, farklılık oldukça fazla: Münih, Stuttgart, Düsseldorf ve Hamburg, en fazla zenginin (nüfusun yüzde 5’i) yaşadığı, ülke çapında hane başına gelirin en yüksek olduğu şehirler iken Leipzig veya Duisburg en fazla yoksulun (nüfusun yüzde 20’si) yaşadığı şehirler.