AB savunma bakanları yeni 13 silahlanma projesini onayladı

Yücel ÖZDEMİR
Köln

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un NATO’nun gidişatını “beyin ölümüne” benzettiği bir dönemde bir araya gelen AB savunma bakanları, AB’nin ayrı bir savunma gücü haline gelmesi için 13 ayrı askeri ve silahlanma projesini başlatma kararı aldı.

Daha önce 28 AB ülkesinden 25’inin katılımıyla kurulan “Kalıcı Yapısal İşbirliği” (Pesco) kapsamında alınan kararlar çerçevesinde önümüzdeki dönemde silahlanma konusunda önemli adımlar atılacak. AB’nin aynı zaman da “savunma birliği” olmasının hedeflendiği yeni projeler kapsamında AB ülkeleri ortak denizaltı saldırılarını savunma sisteminden elektronik savaş sürdürme ve yeni savaş gemilerinin yapılmasına kadar değişik alanlarda üye ülkeler arasında işbirliğinin derinleştirilmesi hedefleniyor.

AB İNSANSIZ HAVA ARACI

AB savunma bakanları toplantısında alınan en önemli karar Avrupa tarafından ayrı bir “insansız savaş aracı”nın üretilmesi kararı oldu. Almanya’nın öncülüğünde hayata geçirilecek projeye Fransa, İtalya, İspanya ve Çekya katılacak.

Toplantı öncesinde AB içinden ya da dışından firmaların belirlenen askeri planlara katılması konusunda ise ülkeler arasında görüş ayrılığı yaşandı. Bu durum özellikle İngiltere’yi ilgilendiriyor. Zira halihazırda bazı İngiliz firmaları AB tarafından sürütülen ortak askeri projelerde yer alıyorlar. Ayrıca ABD de, projelere dışarıdan katılımın engellenmesini protesto etmişti.

AB’nin Pesco kapsamında başlattığı projelerin, proje kapsamında yer almayan “üçüncü ülkelere” kapatılması durumunda ABD silah tekellerinin dışarıda kalması anlamına geliyor. Almanya ve Fransa’nın hedefinin dışarıdan katılımı engelleme olduğu belirtiliyor. Bu da Avrupa’nın ayrı bir savunma gücü haline gelmek için önemli bir mesaj olarak kabul ediliyor.

SİLAHLANMAYA DAHA FAZLA BÜTÇE AYRILIYOR

AB savunma bakanlarının silahlanma yönünde almış olduğu 13 ayrı proje kararı, önümüzdeki dönemde silahlanma ve yeni silahların geliştirilmesine daha fazla bütçe ayrılması anlamına geliyor. Daha önce AB bütçesinden 2019-2020 yılları için 500 milyon avronun bu alana ayrılmasına karar verilmişti. Ayrıca en az iki ülkenin ve çok sayıda silah tekelinin katılımıyla proje bütçeleri hazırlanmıştı. 2019-2020 yılları için bu şekilde tam 2,59 milyar avro bütçe ayrıldı.

DEMİREL: SİLAHLANMA BARIŞ İÇİN SOMUT TEHDİT

AB’nin almış olduğu yeni silahlanma planları dolayısıyla Evrensel’e bir açıklama yapan Avrupa Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkan Yardımcısı Özlem Alev Demirel, “2017’de kurulan Pesco’nun üçüncü kez 25 ülkenin katılımıyla silahlanma yönünde oy birliğiyle aldığı kararlarla Avrupa’da silahlanma birliği bir adım daha ileriye taşındı. Mart 2018’de de 17 proje başlatılmıştı. Ayın yılın kasım ayında yine aynı sayıda proje kararlaştırılmıştı. Bütün bunlar için Avrupa savunma Fonu’ndan 13 milyar avroluk bütçe ayrıldı” dedi.

Demirel ayrıca, “AB’nin askeri olarak büyük bir güç olmak için yaptığı silahlanma hiçbir şekilde güvenlik getirmeyecek, tersine barış için somut bir tehlike oluşturuyor. Silah tekellerinin çıkarları, kâr hesapları için değil, yoksullukla mücadele, sosyal alanlar ve iklimin korunması için çalışma yapılmalı“ ifadelerini kullandı.