ABD-Avrupa arasına doğal gaz gerilimi

ABD Başkanı Donald Trump tarafından son bir kaç yıldır hedef haline getirilen Almanya ile Rusya arasında doğrudan doğal gaz akışını sağlayan Kuzey Akımı 2 boru hattına karşı yaptırım kararları alındı. ABD Temsilciler Meclisi Savunma Komisyonu tarafından cuma akşamı alınan ve Trump tarafından da imzalanarak yürürlüğe konulan yaptırım kararının 2020’de ABD ile Avrupa arasında tansiyonu artırması bekleniyor. Almanya ve Rusya karara tepki gösterdi ve doğal gaz hattının sonuna kadar yapılacağını açıkladı.

YÜCEL ÖZDEMİR / Köln

Son yıllarda özellikle Almanya ile ABD arasında tartışma konusu olan Kuzey Akımı 2 doğal gaz hattına karşı ABD Temsilciler Meclisi Savunma Komisyonu tarafından yatırım kararları uygulanmaya başlandı. Cuma günü alınan ve cumartesi günü yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Kuzey Akımı 2 projesini finanse eden tekeller ile projenin yapımını üstlenen firmalara karşı yaptırım kararları alındı. Her ne kadar ilk kararda hangi firmalara yaptırımların uygulanacağı ifade edilmezken, bunan en çok doğal gaz hattının borularını Baltık Denizi’nin altına döşeyen Allseas firmasının olduğu biliniyor. İsviçre-Hollanda firması, ABD’de çok fazla iş yaptığı için kısa sürede projeden çekileceğini açıkladı. Firma, deniz alında boru döşeyebilen özel gemilere sahip. Firmanın yaptırım kararına uymaması durumunda şirketin ABD’nin Houston kentinde bulunan servetine ve ABD’deki özel gemilerine el konulması söz konusu olabilecek. Cumhuriyetçi senatörler Ted Cruz ve Ron Johnson tarafından Allseas şefi Edward Heerema’ya gönderilen mektupta, Rusya’nın proje için firmaya çok para verdiğini bildiklerini, buna rağmen karara uymaması durumunda mal varlıklarına el konulacağı uyarısı yapıldı.

2100 km uzunluğundaki Kuzey Akımı 2 doğal gazı hattının kalan 300 kilometresinin 2020’nin sonuna kadar bitirilmesi hedefleniyordu.

ABD Başkanı Trump tarafından da imzalanarak yürürlüğe konulan yasa çerçevesine Kuzey Akımı 2’ye katılan firma ve yatırımcıların 60 gün içinde gerekli adımları atmaması durumunda bu sefer isimlerinin yer aldığı ayrı bir listenin yayınlayarak, doğrudan yaptırım kararı uygulanması öngörülüyor.

Almanya ile Rusya arasında doğrudan doğal gaz akışını sağlayan ikinci bir hattın yapılmasına karşı çıkan ABD, bunu “ulusal güvenlik sorunu” haline getirmişti. Trump’ın yanı sıra ABD’nin Almanya Büyükelçisi Richard Grenell de daha önce projeye katılan firmalara tehdit içerikli bir mektup göndermişti.

ALMANYA: KARARDAN ÜZÜNTÜ DUYUK

ABD tarafından alınan yaptırım kararlarına tepki duyan Alman Hükümet Sözüsü Ulrike Demmer, “Federal Hükümet alınan yaptırım kararını reddediyor. Karar Alman ve Avrupa firmalarını etkileyecek ve içişlerimize karışma anlamına geliyor” dedi.

Rusya tarafından yapılan açıklamada da 10 milyar Euro’ya mal olması planlanan doğal gaz hattının yapımına devam edeceği belirtildi.

ASIL DERT ABD GAZI İÇİN PAZAR YARATMAK

Baltık Denizi altından geçen hattın özellikle Ukrayna ve Polonya gibi ülkelerin güvenliğini ilgilendirdiğini karara gerekçe gösteren ABD, asıl olarak ürettiği kaya gazını Avrupa pazarında satmayı hedefliyor. Gemilerle Avrupa’ya ihraç edilmesi planlanan ABD gazının Rus gazına göre daha pahalı olacağı bilindiği için, ABD Avrupa’nın gaz kaynaklarını sınırlandırarak pazar alanı yaratmanın derdinde. Bu nedenle daha fazla Rus gazının Avrupa pazarında yer bulmasını istemiyor.

ABD’nin itirazına rağmen AB’nin ara buluculuğunda Ukrayna ile Rusya arasında doğal gaz nakli için yapılan pazarlıklarda da anlaşma sağlandı. Buna göre Rusya 2020’de de Ukrayna üzerinden Avrupa’ya doğal gaz satmaya devam edecek. Ukrayna Dışişleri Bakanı Vadim Pristaiko da yaptığı açıklamada, Almanya’ya karşı yaptırım kararlarını doğru bulmadıklarını söyledi.

YILDA 55 MİLYAR METREKÜP GAZ

Kuzey Akımı 2’nin yüzde 50’si Rus Gazpom’a, diğer yüzde 50’si ise Wintershall-Dea (Almanya(, OMV (Avusturya), Royal Dutch Shell (Hollanda-İngiltere) ve Engie (Fransa) tekellerine ait. Hattan yılda 55 milyar metreküp doğal gazın nakledilmesi planlanıyor.