Katliamın 27. yılında: Solingen Anıtı’nın halkaları

Semra Çelik

1990’ların başında, 29 Mayıs 1993’te mülteciler tartışmasının zirvesinde, aşırı sağ örgütlerden dört genç, Solingen’de Genç ailesinin evine öldürücü bir kundaklama saldırısı gerçekleştirdi. Saldırıda Genç ailesinin beş ferdi katledildi. Birçoğu da yaralandı.

Bu saldırı, Solingen’in savaş sonrası tarihinin „en üzücü saldırısı“ oldu. Saldırıdan kısa bir süre sonra Solingen’deki Gençlik Refahı Atölyesi, Mildred Scheel Meslek Yüksek Okulu’nda „Solingen Anıtı“ nın yapımını başlattı.

Solingen belediye meclisinde ve şehir yönetimindeki çoğunluk, başlangıçta şehrin ortasında bir anıtın dikilmesine çok az sempati duydu ve anıt çok az destek aldı. Muhtemelen ‚kentin itibarının daha da zedelenmesini engellemek‘ amacıyla, mümkün olan en kısa sürede gündeme dönmek ve kundaklama saldırısına çok fazla dikkat çekmemek isteniyordu. Kısacası anıt için yer bulmak zordu. O zamanlar Mildred Scheel meslek yüksek okulu müdürü olan Bay Plümacher’in desteğiyle, saldırıda öldürülen 18 yaşındaki Hatice Genç’in devam ettiği Beethoven Straße’deki bu okulun arazisine anıt dikildi.

Anıta karşı çıkılmasında başka bir argüman da gönderilen taslakta kırılan bir gamalı haçın olmasıydı. Nazi sembollerinin kullanılmasının yasak olmasını bahane eden çevreler, kırıldığını, parçalandığını gösterse de gamalı haça karşı çıkmaktaydı.

Bugün hem Solingen Anıtı’nda hem de Frankurt’taki Hülya Platz Anıtı’nda parçalanan gamalı haç bulunuyor. Bu, faşizme karşı açık mücadelenin sembollerle ifade edilebilmesi konusunda bir kazanım olarak görülüyor.

Anıt, Solingen halkının büyük desteği ile orijinal olarak planlandığı biçimde inşa edildi. Kundaklamanın ilk yıldönümü vesilesiyle 29 Mayıs 1994’te açıldı. 10 binden fazla insan, Genç ailesinin Aşağı Werner Caddesi’ndeki Mildred Scheel okulundaki anıta kadar insan zinciri oluşturdu ve anıttaki beş halkayla birleşti. Bu beş halkada ırkçı saldırıda öldürülenlerin adları yazılıydı.

Sonraki yıllarda, anıt, belediye meclisi, şehir idaresi ve vatandaşlar tarafından desteklenen ve Solingen sınırlarının çok ötesinde ırkçılığa karşı „Solingen anıtı“ olarak bilinen anma kültürünün önemli bir parçası haline geldi.

Anıtın en önemli özelliği, yaşayan bir anıt olması: Faşizme, ırkçılığa karşı olan herkes, her dernek, her okul, her kurum, yeni bir halka ekleyerek bu anıtın parçası olabilir. Açılışından şimdiye kadar yaklaşık 6.500 ila 7.000 bin halka bir araya geldi. Anıt her yıl yaklaşık 150 ila 200 halka kadar büyümeye devam ediyor. Okullar, kurumlar, derneklerdeki insan sayısı da dikkate alındığında on binin çok üstünde insan Solingen Anıtı aracılığıyla; „Faşizme geçit yok, bir daha asla!“ diyor.