Otomobil sanayisi kriz büyüyecek

AB otomotiv sanayisi büyük bir altüst oluşun eşiğinde. 2018’den bu yana otomobil ve ağır vasıta satışları geriliyor. Değişik araştırma kurumları otomotiv sanayisinde normalleşmenin 2025 yılına kadar sürebileceğini belirtiyorlar ve ekliyorlar: “Bu çok iyimser bir tahmin.” Tekellerin önemli bir bölümü önümüzdeki süreçte üretim kapasitelerini aşağıya çekecekler.

Korona salgınının etkileri otomobil sanayisini son derece kötü etkiliyor. Otomotiv sektörünün motoru korona öncesinde de tekliyordu. 2018 yılında 93,7 milyon motorlu araç (binek ve ticari araç, kamyon ve otobüs) üretilirken bu rakam 2019 yılında 4,2 milyon düşmüş ve üretilen araç sayısı 89,5 milyon olmuştu.

Sürekli artan akaryakıt motorlu araç sayısı hava kirliliğini hızla artırdığı için son yıllarda birçok ülkede belirli bir vadede elektro vb. alternatif motorlu araçlara ağırlık verme kararı alınmıştı. Özellikle dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin bu konuda karar almakla kalmamış otomobil tekellerinden bu kararı nasıl hayata geçireceklerine dair yol haritası sunmalarını istemişti.

Özellikle VW, Daimler ve BMW gibi Alman tekellerinin elektro araçlara karşı direnişi 2015 sonunda patlak veren “dizel skandalı” ile son bulmuştu. Fakat on yıllardır dünya piyasalarında belirleyici olan otomobil tekellerinin tek sorunları bu değil. Elektro motor ve araç tasarımı ve üretimi konusunda ABD ve özellikle de Çin’de çok sayıda yeni firmalar türedi. Bunun yanında dijitalleşme kapsamında gündeme gelen otonom araçlar (sürücüsüz) alanında da birçok yeni firmalar piyasaya girdi.

En son olarak ki bu şuan tekellerin en büyük sorunu haline geliyor, dünya genelindeki fazla üretim kapasiteleri. Pazardan sürekli daha fazla pay alma hırsıyla kurulan fabrikaların birçoğu kapasitelerinin çok altında çalışıyorlar.

PAZAR DARALACAK

Korona ile birlikte durum daha da çetrefilleşti. “AlixPartners” isimli danışmanlık şirketinin bir araştırmasına göre yılın ikinci yarısında her şeyin normalleşmesi durumunda bile 2020 yılındaki otomobil piyasası dünya genelinde bir önceki yıla oranla yüzde 19 gerileyecek -bu da 17 milyon daha az otomobil anlamına geliyor. Fakat bunun iyimser bir tahmin olduğunu bildiren AlixPartners sözcüsü Elmar Kades, “Eğer salgın 2020’de kontrol altına alınamazsa piyasadaki gerileme yüzde 26, yani 23 milyon otomobil olacak” dedi.

Avrupa’da bu oranlar daha yüksek olacak. Piyasa iyimser senaryoya göre yüzde 25, kötümser senaryoya göreyse yüzde 35 daralacak. Kades, özellikle otomotiv yan sanayisindeki firmaların üç, en fazla dört ay dayanabileceklerini ve beşinci aydan itibaren iflasın eşiğine geleceklerini söylüyor.

SADECE KORONA DEĞİL…

Almanya’daki otomobil piyasası araştırmalarıyla ünlenen Prof. Ferdinand Dudenhöfer, “Alman otomotiv sanayisinde 100 binden fazla işyeri tehlikede” diyor. Yukarıda sayılan değişik nedenlerin üstüne korona salgınının da eklenmesiyle Almanya’da 1,3 ila 1,7 milyon araçlık fazla kapasitesinin ortaya çıktığını söyleyen Dudenhöfer, “Kısa çalışma kısa süreli bir araçtır. Hiçbir işletmeci kullanmadığı üretim kapasitesini yıllarca elinde tutmaz. Bu nedenle bugün Almanya’daki 830 bin otomobil ve yan sanayi işyerinin 100 bini tehlikede” diyor. Dudenhöfer otomobil ana ve yan sanayisinde çok sayıda işletmenin “personel denkleştirme” planlarının çekmecede durduğunu da sözlerine ekledi.

2018’de Almanya’da 5,1 milyon araç üretildiğini söyleyen Dudenhöfer, 2019’da bu miktar 4,7 milyona düşmüştü. İçinde bulunduğumuz yılda ise üretimin iyimser tahminle 3,8 milyona, kötümser tahminde ise 3,4 milyona düşmesini bekliyorum” diyor.

Ekonomik krizin yanı sıra siyasi güvensizliklerin de dünya piyasalarını olumsuz etkilediğini söyleyen uzman, “Hala ABD’nin başkanı Trump’un bir süre sonra ne gibi kararlar alacağını kestiremiyoruz, bu da piyasalardaki çalkantıları artırıyor” dedi.


AB otomobil sanayisi kısa çalışma

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) hazırladığı bir raporda, AB (Avrupa Birliği) üyesi ve BK’da (Birleşik Krallık) kısa çalışma sonucunda üretilmeyen motorlu araçların (binek ve ticari araç, kamyon ve otobüs) sayısının 2,5 milyona yakın olduğunu bildirdi. Ortalama 30 gün devam eden kısa çalışmadan ise 1,13 milyon otomobil işçisi etkilendi. Kısa çalışma 41 ve 40 gün ile en uzun İtalya ve BK’da sürerken İsveç’te ise üretim 15 gün durdu. ACEA, verilerin 25 Mayıs günü kadar geçen süreci kapsadığını da açıkladı. Birçok ülkede üretime tam geçilemedi ve kısa çalışma devam ediyor.

ACEA verilerine göre 196’sı Avrupa Birliği (AB) içerisinde olmak üzere, Avrupa’da 298 otomobil montaj ve motor üretim tesisinin faaliyet gösteriyor. Bu fabrikaların 142’si binek otomobil, 38’i hafif ticari araç, 58’i ağır vasıta, 58’i otobüs ve 71’i ise motor üretiyor.

Ülke                      Üretim kaybı*    Gün     İşçi sayısı

Almanya              616.591                     30          568.518

Avusturya             26.480                    34            14.307

Belçika                    33.360                     25         30.000

BK                          250.792                     40            60.455

Çek Cum.            155.060                     29           45.000

Finlandiya             11.604                     25           4.500

Fransa                  278.425                     34             90.000

Hırvatistan              – –                            29                 700

Hollanda                30.819                     25             13.500

İspanya 452.155                     34             60.000

İsveç                       23.464                     15             67.000

İtalya                     159.336                     41             69.382

Macaristan           51.552                     22            30.000

Polonya               101.957                     36             17.284

Portekiz                 41.525                     35             20.000

Romanya              68.673                     31             20.000

Slovakya              114.632                     24             20.000

Slovenya               19.399                     27               2.890

Toplam 2.435.824                 30      1.138.536

*Sadece üretilmeyen araç sayısı. Motor ve diğer parçaları kapsamıyor.

Kaynak: acea.be


Almanya’da otomobil üretimi

Ekim      288.649  -%16

Kasım    304.819  -%12

Aralık    219.858  -%12

Ocak      255.600  -%11

Şubat    388.900  -%11,6

Mart      287.900  -%37

Nisan    10.900  -%97

Kaynak: vda.de, son yedi ayın rakamları. Yüzde rakamları bir önceki yılın aynı dönemine oranla.