Norveç’te hükümet öğretmen grevine müdahale ederek sonlandırdı

Foto: Mahmut Algünerhan

Norveç’teki öğretmen grevi, hükümetin müdahalesiyle 111 gün sonra sona erdi. Sendikalar grev hakkının ihlal edildiğini belirterek tepki gösterdi.

Mahmut ALGÜNERHAN / Oslo

Norveç’teki öğretmen grevi, hükümetin müdahalesiyle 111 gün sonra sona erdi. İşveren örgütü KS, öğretmenlerin iş başı yapması gerektiğini açıkladı.

Son iki hafta iki defa ulusal arabulucu çağrısıyla bir araya gelen tarafların bir anlaşmaya varamamasının ardından, hükümet, “zorunlu ücret komisyonu” atayarak yaz tatili öncesinden beri devam eden öğretmen grevini durdurdu.

İktidardaki İşçi Partisi (AP) üyesi ve koalisyon hükümetinin Çalışma ve Katılım Bakanı Marte Mjøs Persen, tarafları salı akşamı bakanlığa çağırdı. Görüşmeden kısa bir süre sonra hükümetin, greve el koyduğu açıklandı.

Çalışma Bakanı Persen, görüşme sonrası yaptığı basın açıklamasında, hükümetin, grevin yaşam ve sağlık için tehlike oluşturduğuna inandığını belirterek “Ne yazık ki taraflar çatışmaya bir çözüm bulamadılar. Bu grevin ciddi sosyal sonuçları var ve kendimizi müdahale etmeye mecbur hissediyoruz. Grevin birçok öğrencinin eğitimi için ciddi sonuçları var. Genel bir değerlendirmeden sonra zorunlu bir ücret komisyonu önerdim. Hükümet, zorunlu bir ücret komisyonu için bir teklif sunacak” dedi.

Öğretmenlerin grevi ilk olarak Skolenes landsbund sendikasına üye 3 öğretmen ile sembolik olarak 8 Haziran’da başlamış ve daha sonra diğer öğretmen sendikalarına üye toplamda 45 öğretmen ile yaz tatilinden önce Bergen ilinde devam etmişti.

Öğrencilerin okula başladıkları ilk gün olan 22 Ağustos Pazertesi günü greve bin 324 öğretmen daha çıkarılmıştı. Böylece ülkede 14 belediye ve 10 il belediyesindeki okullarda toplamda bin 424 öğretmen grevdeydi.

Grevde olan üç öğretmen örgütü Uddanningsforbundet, Norsk Lektorlag ve Skolenes landsforbund sendikaları iş bırakan öğretmenlerin sayısını sürekli artırarak grevi büyüttüler. En fazla öğretmenin üye olduğu Utdanningsforbundet sendikası grevde olan 6 bin 500 üyesine ek olak 19 Eylül Pazartesi günü bin 800 üyesini daha greve çıkarmıştı. Böylece grevde olan öğretmen sayısı 8 bin 232 kişi ile Oslo hariç, tüm ülkede devam etmişti.

SENDİKALARDAN HÜKÜMETE TEPKİ

Utdanningsforbundet sendikası Başkanı Steffen Handal yaptığı basın açıklamasında, “Karanlık bir gün. KS kazandı ve okullar kaybetti. Öğretmenler toplu iş sözleşmesini bir kez daha kaybediyor. Çok ciddi bir durum” diyerek, sert tepki gösterdi.

Handal, zorunlu ücret komisyonuyla grevin durdurulduğu, ancak çatışmanın yoğunlaştığına inanıyor ve üyelerin artık kızgın ve morallerinin bozuk olmasından korktuğunu belirterek, “Norveçli politikacıların ne dediklerini anlamak zor. Öğretmenlere gerçekten yatırım yapmak istiyorlar mı, bunun daha iyi bir okula yol açacağını mı düşünüyorlar” diye sordu.

Skolenes landsforbund sendikası başkanı Mette Johnsen Walker de tepki göstererek “Bununla bir anlaşmaya varmayı ummuştuk, ancak başaramadık ve bunun için içtenlikle üzgünüm” dedi ve grevin zorunlu bir ücret komisyonu ile sona ermesi gerçeğiyle öğretmenlerin grev hakkının ihlal edildiğini söyledi.

Norsk Lektorlag başkanı Helle Christin Nyhuus da, zorunlu ücret komisyonunun anlaşmazlığa olmadığını belirterek “Hem eğitim almadığınız için ve hem de gelecekte ortak bir okulu güvence altına alamadığımız için öğrencilerden özür dilemek istiyorum” dedi.

AP ile yakın olan Norveç Sendikalar Konfederasyonu LO Başkanı Peggy Hessen Følsvik ise hükümetin gerekli değerlendirmeleri yaptığını savundu.

Skolenes landsforbund sendikasının da bileşeni olduğu LO’nun lideri Følsvik, öğretmen grevini net olarak desteklememişti. Følsvik “Hayata ve sağlığa yönelik bir tehlike olmadıkça veya diğer ağır toplumsal hususlar etkilenmedikçe hükümetin zorunlu bir ücret levhası uygulamayacağını varsayıyoruz” dedi ve hükümetin çok zor bir durumda gerekli dengeleri kurduğunu ileri sürdü.

Sosyalist Sol Parti (SV) duruma tepki gösterenler arasında. SV’nin eğitim politikası sözcüsü Freddy Andre Øvstegård, “Öğretmenler için grev yasağına kapı açıldığında, bir dahaki sefere zorunlu ücret komisyonu eşiğinin daha da düşük olması tehlikesinin bulunduğunu” dikkat çekti.