Bürgergeld, çocuk parası ve konut yardımında değişiklik hazırlığı

Federal Meclis 10 Kasım’da, yüksek enflasyon dönemlerinde milyonlarca vatandaşa mali rahatlama sağlamayı amaçlayan çeşitli yasalar çıkardı. Konut yardımı reformu gibi bazıları mevcut enerji krizinden önce planlanmıştı, diğerleri ise koalisyon partileri tarafından sonuna kadar tartışıldı. 1 Ocak 2023’de yürürlüğe girecek belli başlı düzenlemeler şöyle.

ÇOCUK PARASI

‘Kindergeld’ olarak adlandırılan çocuk yardımı da Enflasyon Düzeltme Yasası ile ayarlanacak. Bu miktar önümüzdeki yılın başında aylık 250 euroya yükselecek. Şu ana kadar birinci ve ikinci çocuk 219 euro, üçüncü çocuk 225 euro alıyor. İlave her çocuk için çocuk parası zaten 250 euro idi. Daha yüksek gelirlilerin yararlandığı çocuk parası ve çocukları okuyan ebeveynler için geçerli olan vergiden düşülebilir azami nafaka miktarı da artırılacak. Toplamda, Enflasyon Düzeltme Yasası ile sağlanan rahatlamanın 33 milyar euro olduğu tahmin edilmektedir.

 HARTZ 4 YERİNE ‘VATANDAŞLIK PARASI’

Aynı oturumda bugüne kadar adı ‘Hartz 4’ olan yardımın 1 Ocak’tan itibaren Bürgergeld (Vatandaşlık Parası) olarak değiştirilmesine karar verildi. Ayrıca yardımın miktarı da artırıldı. Buna göre bekarlar için 449 euro olan mevcut Hartz 4, 502 euro olacak. Evlilerde eşler için kişi başına 451 euro, çocuklara ise yaşlarına bağlı olarak 14 ila 17 yaş arasında 420 euro, 6 ila 13 yaş arasında olanlar için 348 euro ve 5 yaşına kadar olanlar için ise 318 euro olarak ödeme yapılacak. Ödenecek paranın miktarı enflasyona göre ayarlanarak, arttırılabilecek. Federal İstatistik Dairesi tarafından yapılan açıklamaya göre, geçen ay enflasyon oranı bir önceki aya göre yüzde 7,9 arttı. Yeni uygulamanın 2023 yılında bütçeye fazladan 650 milyon euro dolayında ek gider olarak yansıması bekleniyor.

EYALETLER MECLİSİNDE MUHALEFET FRENİ

Hükümetin Hartz 4 konusunda yapmaya hazırlandığı değişiklik eyaletler meclisinde (Bundesrat) muhalefetin engeline takıldı. Hristiyan Birlik partileri (CDU/CSU), yapılmak istenen değişiklikle ‘çalışmamanın ve tembelliğin teşvik edileceği’ gerekçesiyle, federal parlamentoda kabul edilen değişikliğe onay vermedi. Bundesrat’da yeterli çoğunluğu bulamayan hükümetin değişiklik tasarısı ‘uzlaştırma komisyonu’na gidecek ve görüşmeler sonunda bir anlaşmaya varılırsa yeniden eyaletler meclisinde oylanacak.

KONUT YARDIMI

Federal Meclis, İmar Bakanı Klara Geywitz (SPD) tarafından hazırlanan Konut Ödeneği Ek Yasasını (Wohngeld-Plus-Gesetz) da kabul etti. Daha önceki 600.000 hane yerine, düşük gelirli veya emekli maaşı alan 2 milyon hane, konut masrafları için devlet sübvansiyonundan yararlanabilecek. Kimin konut yardımı alma hakkına sahip olduğu ve ne kadar destek sağlanacağı gelir, hane büyüklüğü, kira ve ikamet yeri gibi çeşitli faktörlere bağlı olacak. Bakanlığa göre reform, ortalama olarak ödenen miktarı ayda yaklaşık 180 eurodan 370 euroya çıkaracak.

Ayrıca konut sahipleri de mülklerini kendileri kullandıkları takdirde konut yardımı alabilirler. Belediyeler, konut yardımı dairelerinde yeterli personelin olmadığından şikayetçi. Bu nedenle başlangıçta bekleme süreleri olabilir. Konut yardımı reformu için federal ve eyalet hükümetleri tarafından eşit olarak paylaşılacak ek harcamanın 3,6 milyar euroya mal olacağı tahmin ediliyor.

ENFLASYON TAZMİNAT YASASI:

Enflasyon sadece satın alma gücünü düşürmüyor, aynı zamanda vergi skalasındaki ölçütlerin değerini de düşürüyor. Vergi mükelleflerinin daha fazla yük altına girmesini önlemek amacıyla Federal Meclis ‘Enflasyon Tazminatı Yasası’nı kabul etti. Bunlar arasında daha yüksek bir temel vergiden muafiyet, gelir vergisi skalasında bir değişiklik, çocuk vergisinden muafiyetin yanı sıra çocuk parasının ayarlanması ve daha fazlası yer almaktadır.

Vergi Mükellefleri Derneği, yeni düzenlemelerin vergi mükellefleri için ne anlama geldiğini hesapladı. Buna göre, örneğin vergilendirilebilir yıllık geliri 50.000 euro olan bir bekar, 2022’ye kıyasla gelecek yıl 474 avro daha fazla gelire sahip olacak. Hatta bu rakam 910 euroya kadar çıkabilir. Bir çocuklu ve iki kat daha yüksek gelirli bir aile için bu rakamlar sırasıyla 976 ve 1874 euro olacaktır. Vergiye tabi gelir, vergi kanununun mümkün kıldığı çeşitli kesintileri zaten dikkate almaktadır.

Vergiden muaf temel ücret sınırı önümüzdeki yıl 561 euro artarak 10.908 euroya, 2024 yılında ise 11.604 euroya yükselecek. Gelir vergisi skalasının diğer önemli değerleri önce yüzde 7,2 ve daha sonra yüzde 6,3 oranında kaydırılacak. Örneğin, yüzde 42’lik en yüksek vergi oranının uygulandığı değer bugün 58.597 euro iken 2023’te 62.810 euroya ve 2024’te 66.761 euroya yükselecek. Ancak daha önce olduğu gibi, varlık vergisi 277.826 euronun üzerindeki gelirler için geçerli olacak. Bu seviyenin üzerindeki gelirler yüzde 45 oranında vergilendirilecek.

Dayanışma ek vergisine ilişkin kurallar da enflasyona göre ayarlanacak. Böylece vergi mükelleflerinin yüzde 90’ı ek vergiden muaf tutulmaya devam edecek. Gelirleri üzerinden 2023’te 16.956, 2024’te 18.130 eurodan az vergi ödeyenler, bir zamanlar yeniden birleşmeyi finanse etmek için getirilen ek vergiden muaf tutulacak. Evli çiftler için iki kat tutar geçerli olacak.

Federal Maliye Bakanlığı’na göre vergilendirilebilir yıllık geliri 66.915 euroya kadar olan bekar kişilerin gelecekte dayanışma ek ücreti ödemek zorunda kalmayacağı anlamına geliyor; şimdiye kadar bu sınır 62.604 euro idi.

CO2 FİYATI

2021’in başından bu yana CO2 fiyatı, petrol ve gaz için ısınma maliyetlerini artırdı. Bir ton CO2 şu anda 30 euro. Tüketici merkezleri, gazla ısıtılan ortalama modern bir müstakil ev için 2022 yılında vergi nedeniyle oluşacak ek maliyetleri 42 euro olarak belirledi. Küçük, yenilenmiş ve mazotla ısınan bir ev de 191 euroya mal olacak. Eğer bir mülk kiraya verildiyse, kiracılar şimdiye kadar CO2 bedelini ısıtma faturası yoluyla tek başlarına ödüyorlardı.

Bu durum önümüzdeki yıldan itibaren değişecek. Gelecekte, CO2 fiyatının binanın enerji dengesine göre bölündüğü on aşamalı bir model kullanılacak. Eğer bir mülk metrekare başına 52 kilogram veya daha fazla CO2 salıyorsa, ev sahipleri ek maliyetlerin yüzde 95’ini ödemek zorunda kalacak. Eğer konut KfW Efficiency House 55 standardını karşılıyorsa ya da daha da verimliyse (metrekare başına 12 kilogram CO2’den az), kiracılar bunları tek başına üstlenmek zorunda kalacak. Listelenen binalar veya çevre koruma yönetmelikleri nedeniyle çok fazla yenileme yapamayan eski binaların ev sahipleri için istisnalar var.

Ev sahipleri veya mülk yöneticilerinin, enerji tedarikçilerinden gelen bilgiler yardımıyla bir binanın tahsis edildiği CO2 seviyesini belirlemeleri gerekecek. Bunun uygulamada, yasa belgelerinde yazıldığı kadar basit bir şekilde işleyip işlemeyeceği ise belirsiz.

Gelecekte, ev sahipleri tüm aşamalardaki maliyetlerin yarısını üstlenecek, böylece kiracılar toplam 500 milyon euroluk bir yükten kurtulmuş olacak. Hükümet uzun vadede bu dağıtımın daha fazla mülk sahibini evlerini daha verimli hale getirecek şekilde yenilemeye teşvik edeceğini umuyor. CO2 fiyatı 2026 yılına kadar ton başına 55 euroya yükselecek. Gelecek yıl için planlanan zam, artan enerji maliyetleri nedeniyle koalisyon hükümeti tarafından bir yıl ertelenmişti. (YH)