2023: 11 milyon işçi için TİS dönemi

Geride bırakacağımız yılda olduğu gibi 2023 yılı TİS dönemini de asıl olarak enflasyon ve zorlaşan hayat şartları belirleyecek. 2023 yılında yapılacak TİS görüşmelerinin taleplerinin belirlendiği dönem enflasyon yüzde 10’u geçmişti, dolayısıyla şimdiye kadar ileri sürülen taleplerin hepsi çift haneli oldu. Postane ve Kamu işkolunda yaygın uyarı grevleri gündeme gelme ihtimali yüksek görünüyor.

Önümüzdeki yıl kamu ve özel sektörde milyonlarca işçiyi kapsayan toplu iş sözleşmesi (TİS) gündemde. Metal ve kimya işkollarında imzalanan sözleşmelerin sonuçları işçiler arasında henüz tartışılırken sermaye ve hükümet temsilcileri, bu sözleşmelerin “yol gösterici” olmasını öneriyorlar. IG BCE sendikası, bu TİS döneminde de “Uyumlu Eylem Planı görüşmelerinin ruhuna uygun sözleşmeler” beklediklerini ilan etti.

POSTACILAR KARARLI GÖRÜNÜYOR

Metal ve kimya işkollarında imzalanan ve gerçekte reel ücret kaybını güvenceye alan sözleşmeler, önümüzdeki toplu pazarlıklar için ne kadar örnek teşkil edebilir bunu şimdiden söylemek pek mümkün görünmüyor.

Özellikle Deutsche Post AG’deki toplu sözleşme dönemi çetin geçeceğe benziyor. Uzun yıllar değişik yöntemlerle reel ücretleri düşük tutulan postacılar bu kez “pastadan ciddi bir dilim” almayı kafaya koymuş görünüyorlar.

Sendikanın postacılar arasında yaptığı ankete katılım şimdiye kadar yapılan anketlerle kıyaslandığında en yüksek düzeyde olmuş. Bu bilgiyi kamuoyuyla paylaşan Ver.di yönetimi, “Yapılan ankette, posta işçileri 12 ay için yüzde 15 talepleri için süresiz grev ve protesto eylemleri dâhil mücadele edeceklerini çok açık beyan ettiler. Deutsche Post AG yönetimi bunu ciddiye almalı” dedi.

NGG: YÜZDE 10-12!

Gıda, gastronomi ve otelcilik alanında örgütlenen NGG sendikası da mücadeleci bir çizgi izleyeceklerini ilan etti. Yasal asgari ücretin 12 euroya çıkmasıyla birlikte NGG sözleşme imzaladığı tüm alanlarda, “düşük ücret duvarını yıkın!” (“Niedrig-Lohnmauer einreißen!”) sloganını ortaya attı. Buna bağlı olarak hiçbir işkolunda 12 euronun altında ücret kalmaması için mücadele edeceklerini açıkladı. Bilindiği gibi her ne kadar yasal asgari ücret 12 euro olsa da TİS tarafları yasal olarak bunun altında bir sözleşme imzalayabiliyorlar.

NGG merkez yönetim kurulu Kasım sonunda aldığı bir kararla 2023 TİS dönemi için TİS Komisyonlarına, 12 aylık bir dönem için yüzde 10 ila 12 arası ücret artışı, çırakların maaşlarının 200 Euro yükseltilmesi, meslek okulu için aylık yol parası ve başarılı bir eğitimden sonra öğrenilen meslekte kalıcı istihdamın yanı sıra çıraklar için Noel ve bayram ikramiyeleri gibi özel ödemelerin tam olarak ödenmesi de talep edilmesini önerdi.

KAMU BELİRLEYİCİ OLACAK”

DGB’ye bağlı Hans Böckler Vakfı’nın (HBS) Ekonomik ve Sosyal Araştırma Enstitüsü (WSI) toplu sözleşme arşivi (Tarifarchiv) sorumlusu Thorsten Schulten, 2023 yılı TİS dönemine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “yüksek enflasyon oranları göz önüne alındığında, sendikaların önümüzdeki toplu sözleşme görüşmelerin alım gücünün korunmasına odaklanacağını” söyledi. Yani reel ücret artışı değil – reel ücret kaybının önüne geçilmesi asıl olarak öne çıkacak diyor Schulten.

Schulten’e göre ilk adım 2023 baharında federal ve yere kamu hizmetlerinde çalışan yaklaşık 2,8 milyon çalışanı olan emekçiler tarafından atılacak ve bu alanda imzalanacak sözleşme 2023 yılı için belirleyici olacak. Kamu işkolunda Ver.di (GEW, IG BAU ve GdP) ve DBB kamu emekçileri için yüzde 10,5 daha fazla ücret talep ediyor.

Kamu sektöründen sonra ikinci en büyük toplu pazarlık turu, yaklaşık 2,6 milyon işçi ile perakende sektöründeki ve 1,2 milyonun biraz altında işçi ile toptan ve dış ticaret sektöründe yapılacak toplu pazarlıklar olacak. Her ne kadar bu işkollarında talepler henüz ilan edilmese de ileri sürülecek taleplerin yüzde 10’un altında olmayacağına kesin gözüyle bakılıyor – ama bu işkollarındaki gidişatın da yine kamu alanında imzalanacak sözleşmeler olacağı biliniyor.

ÜCRETLER ERIYOR

Federal İstatistik Dairesi’nin kasım ayında yayınladığı rapora göre, Almanya’da reel ücretler yüksek enflasyon nedeniyle her zamankinden daha hızlı düşüyor. Buna göre nominal artışlara rağmen, reel ücretler yılın üçüncü çeyreğinde, Temmuz’dan Eylül sonuna kadar yüzde 5,7 oranında düşmüştü. (YH)

 

Sözleşme fesih bildirim tarihleri:

ARALIK 2022:

Federal ve belediye kamu hizmeti 2.777.000 Ver.di (GEW, IG BAU, GdP, DBB)

Deutsche Post AG 160.000 Ver.di

Kiralık işçiler 735.000 DGB

OCAK 2023:

Kâğıt, karton ve plastik işleme end. 71.000 Ver.di

ŞUBAT:

Deutsche Bahn AG 119.000 EVG, GdL

MART:

Otomobil ticaret/tamir 410.000 IG Metall

MART/NİSAN/MAYIS/HAZİRAN*:

Perakende satış-ticaret 2.623.000 Ver.di

NİSAN:

Toptan ve dış ticaret 1.175.000 Ver.di

MAYIS:

Kauçuk endüstrisi 43.000 IG BCE

HAZİRAN:

Otel ve restoran sektörü** 58.000 NGG

EYLÜL:

Kamu hizmet; eyaletler*** 939.000 Ver.di (GEW, IG BAU, GdP, DBB)

KASIM:

Ağaç ve plastik işleme endüstrisi 179.000 IG Metall

TOPLAM**** 9.289.000

* Perakende satış-ticaret alanındaki TİS görüşmeleri Almanya eyaletlerde farklı zaman dilimlerinde sürdürülüyor.

** TİS görüşmeleri Berlin ve Saarland eyaletlerinde yapılacak

*** Hessen eyaleti hariç bütün eyaletler ortak sürdürüyor

**** Listede 2023 yılında yapılan bütün sözleşmeleri kapsamadığı için ortaya çıkan toplam rakam 11 milyonun altında görünüyor. Örneğin NGG sendikası gıda alanında grup toplu sözleşmesi yerine çok sayıda işyeri toplu sözleşmesi imzalamak zorunda. Oysa bu branşta 600 binden fazla işçi çalışıyor. Benzer bir durum gastronomi için de geçerli. Daha geniş bilgi için: www.wsi.de/