Dünya çapında elektrikli araç alanında tekeller arasında rekabet giderek kızışıyor. Uzun yıllar bu alanda pazarın lideri olan Elon Musk’un sahibi olduğu Tesla’nın satışlarında önemli bir düşüş yaşandı. Düşüşün olduğu alanların başında Avrupa pazarı geliyor. Çin tekelleri ise pazar paylarını hızla arttırıyor.
Basında yer alan bilgilere göre 2025 yılının son çeyreğinde Tesla’nın yaptığı teslimatlarda sert bir düşüş yaşandı. Tekel, son çeyrekte dünya çapında müşterilerine yaklaşık 418 bin araç ulaştırdı. Bu rakam 2024’ün dördüncü çeyreğine göre yüzde 15,6 daha az. 2025 yılının tamamında Tesla, 1,6 milyondan fazla araç teslim ederken bu rakam 2024’e göre toplamda 8,5’lik bir düşüşe denk geliyor. Tesla, şimdiye kadarki en yüksek satış seviyesine 2023 yılında 1,8 milyonun biraz üzerindeki araç teslimatıyla ulaşmıştı.
Buna karşın Çin otemobil tekeli BYD, geride bıraktığımız yıl içinde piyasanın lideri Tesla’yı geride bıraktı ve 2,26 milyon teslimatla dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi konumuna yükseldi. BYD ayrıca plug-in hibrit pazarında da başarı gösteriyor ve bu araçların birçoğunu Avrupa ve Almanya’ya da ihraç ediyor.
Tesla’daki sert düşüşün bir nedeni, Donald Trump yönetimindeki ABD hükümetinin elektrikli otomobil sübvansiyonlarını kaldırması oldu. Eylül sonuna kadar devam eden 7.500 dolarlık vergi indirimi bu tarihten itibaren sona erdi. Üçüncü çeyrekte, ABD’deki birçok alıcının bu teşvikten son kez yararlanmak istemesi nedeniyle Tesla satışlarında yüzde 7’den fazla artış yaşandı.
MUSK’IN IRKÇILARA DESTEK VERMESİ DE TESLA’YI GERİLETTİ
Ayrıca şirket CEO’su Elon Musk’ın geride bıraktığımız yıl içinde aşırı sağcıları, ırkçıları destekleyen açıklamalarda bulunması da satışların azalmasında rol oynadı. Musk, geçen yılın başında Almanya’da AfD’ye destek verdiğini ilan etmişti. Özellikle bu görüşte olmayan tüketiciler Tesla almamaya başladı. Buna ek olarak, model yelpazesinin nispeten eski olduğu düşünülüyor. Tesla, bu düşüş trendini Model Y ve Model 3’ün daha uygun fiyatlı “standart” versiyonlarıyla durdurmaya çalıştı.
Geçtiğimiz yılın ilk sekiz ayında Tesla Almanya’da 11.441 araç sattı. Bu, 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 56,1’lik bir düşüş anlamına geliyor. Tartışmalı girişimci Elon Musk’ın yönettiği şirketin pazar payı artık sadece yüzde 0,6.
Almanya, Tesla için işlerin yolunda gitmediği tek Avrupa ülkesi değil. Reuters haber ajansının yaptığı bir araştırmaya göre, Tesla’nın Ağustos 2025‘te Avrupa’daki satışları yüzde 50’nin üzerinde düştü. Örneğin Fransa’da Ağustos 2025’te Ağustos 2024’e göre yaklaşık yüzde 47 daha az araç satıldı. İsveç’te ise düşüş yüzde 84’ün üzerindeydi.
Ancak Tesla CEO’su Elon Musk, otomobil satışlarının önemini küçümseyerek şirketin geleceğinin sürücüsüz taksiler ve insansı robotlarda yattığını iddia ediyor. Tesla her iki alanda da henüz yolun başında ve güçlü rakiplerle karşı karşıya. Örneğin Tesla’nın Austin, Teksas’ta hizmet veren sadece birkaç düzine robotaksisi bulunuyor ve bunlara çoğunlukla yolcu koltuğundaki denetçiler eşlik ediyor. Bu sırada Google’ın yan kuruluşu Waymo, ABD’nin çeşitli şehirlerinde 2.500’den fazla sürücüsüz araç işletiyor ve genişlemeye devam ediyor. İnsansız araçlar alanında ise birçok Çinli şirketin yanı sıra Agility Robotics ve Figure AI gibi ABD’li firmalar da araştırma yapıyor ve bu makineleri sanayide kullanmak için çalışıyor.
ALMAN PAZARINDA ÇİN ARABALARI ARTIYOR
Tesla’nın Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerinde satışları sert şekilde düşerken Çin tekelleri BYD, Geely ve Leapmotor’un pazar payları büyüyor. BYD’nin Kasım 2025’te Almanya’da dev bir indirim kampanyası başlatması yankı yaratmıştı. Elektrikli veya hibrit bir otomobil alırken 16.000 Euro’ya kadar indirim almak mümkündü. Bazı bayiler Aralık ayında da bu teşviklere devam etti. “Black Month” (Kara Ay) indirimi bitse de müşterilerin BYD araçlarını bazen 10.000 Euro’dan fazla ucuza alabildiği bir “NEV Bonusu” sunuldu. Bu durum, Çinli dev grubun, VW veya Mercedes’ten daha fazla donanım sunmasına rağmen modellerinin Alman sürücüler için çok pahalı olduğunu kabul etmesi olarak yorumlandı. Bu nedenle rekabetteki gücünü arttırmak için fiyatları düşürdü.
BYD’nin yanı sıra 2025’te Almanya’da binlerce müşteriye ulaşmayı başaran bir diğer Çinli üretici ise Leapmotor oldu. Şirket burada sadece birkaç aydır satış yapmasına rağmen, özellikle 20.000 Euro’nun altındaki elektrikli giriş modeli büyük ilgi görüyor. Bu durum Çinli markalar, Batılı rakiplerinden belirgin şekilde daha ucuz ve daha iyi donanımlı olduklarında Alman müşteriler için ilgi çekici hale geliyor.
BYD ve bir diğer Çin markası Geely gibi markaların dünyayı ucuz elektrikli otomobillerle dolduracağı beklentisi Çin dışındaki pazarlarda henüz tam olarak gerçekleşmedi.
Gelişmeler, Çin tekellerinin bu yıldan itibaren Avrupa otomobil pazarındaki paylarını artıracağını gösteriyor. Genel olarak ise artan hayat pahalılığı ve düşen ücretler nedeniye pasta küçüldü. 2025’te Avrupa’da 2019’a göre yaklaşık 2 milyon daha az yeni araç satıldı. Çinli tekellerin payı hala nispeten küçük olsa da 2025’te belirgin şekilde büyüdü ve bu durum Avrupalı tekellerin aleyhine işliyor.
Eylül 2025 itibarıyla Çinli üreticiler Avrupa’da yeni satış rekorları kırdı. BYD ve Geely gibi markaların pazar payı eylülde yüzde 7,4’e ulaştı. Böylece Çinli rakipler, AB’nin ithal elektrikli araçlara uyguladığı yüksek ek gümrük vergilerine rağmen pazar paylarını bir yıl içinde yaklaşık iki katına çıkarmayı başardılar. Bazı İskandinav ülkelerinde Çinli markalar yüzde 10 pazar payına ulaştı. Ek vergilerin uygulanmadığı İngiltere’de ise 2025’in ilk üç çeyreğinde Çinli otomobil tekellerinin pazar payları yüzde 11,3 oldu.
Birçok kişi Çin araçlarını hala sadece tam elektrikli modeller olarak görüyor. Ancak ek vergilerin gelmesinden bu yana Çinli markalar Avrupa’ya daha fazla hibrit araç satışına başladı. 2025’in ilk dokuz ayında Avrupa’da satılan Çinli araçların sadece yaklaşık üçte biri tam elektrikliydi.
Çinliler, plug-in hibrit ithalatını artırarak sadece vergilerden kaçınmakla kalmıyor, aynı zamanda AB’nin 2035’ten sonra da yarı elektrikli araçlara izin verme kararından faydalanıyor. Dünyanın en büyük plug-in hibrit satıcısı yıllık 1,5 milyon araçla BYD, ikinci sırada ise Geely yer alıyor. Alman tekelleri Mercedes ve BMW ancak üçüncü ve dördüncü sırada geliyor.
İndirim kampanyalarının etkisiyle Kasım 2025’te BYD’nin Almanya’daki yeni tescilleri bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 834 arttı. Söz konusu ay içinde yaklaşık 4.000 araç sattı. Bu rakam BYD’nin yüzde 0,7 pazar payı ile Fiat, Citroën veya Renault gibi köklü markalarla aynı seviyeye ulaştığı anlamına geliyor. (YH)
Çin Almanya’nın yerine mi oynuyor?
Almanya uzun yıllar lüks ve kaliteli arabalar üreten ülke olarak öne çıkıyordu. Ancak, son yıllarda Çin tekellerindeki büyüme, bu ülkenin gelecekte “otomobil ülkesi”nde dönüşeceğini gösteriyor.
BYD, 2025 yılını 2,26 milyon tam elektrikli (BEV) araç satışıyla kapatarak Tesla’yı geride bıraktı ve dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi oldu. Toplam satışları (hibritler dahil) 4,6 milyonu aşarak Toyota gibi geleneksel devlerin ensesine yapıştı. Çin tekelleri 2025’te dünya genelinde satılan elektrikli araçların yüzde 43’ünü üretti. En çok satan 10 modelin 8’i artık Çin menşeli. Teknoloji devi Xiaomi, otomotiv sektörüne girdikten sadece 20 ay sonra 500 bin teslimatı aşarak rekor bir hızla büyüdü. 2026 hedefi ise 550 bin araç.
BYD (Macaristan ve Türkiye), Chery (İspanya) ve Geely gibi markalar Avrupa içinde fabrikalar kurarak vergileri aşma stratejisine geçti. Tam elektrikli araçlara gelen vergilere karşı Çinliler, Avrupa pazarına Plug-in Hybrid (PHEV) modelleriyle çıkarma yaptı. 2026’da Avrupa’da satılan her 4 araçtan 1’inin elektrikli veya hibrit olması bekleniyor.
Çin tekellerinin yükselişin temelinde emek gücünündeki ucuzluk, hammade ve teknolojik üstünlük yatıyor. BYD gibi markalar bataryadan çipe kadar her şeyi kendileri üreterek maliyeti minimuma indiriyor. Bu, Tesla dahil birçok markanın kâr marjlarını baskı altına alıyor.
Elektrikli araç yükselişi artık sadece Avrupa ve ABD ile sınırlı değil. Tayland, Endonezya ve Brezilya gibi ülkelerde elektrikli araç satışları 2025’te iki katına çıktı. Bu pazarlarda Japon markalarının (Toyota, Honda) pazar payını hızla Çinli rakipler ele geçiriyor. (YH)
Togg, Almanya’da 144 adet otomobil sattı
Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG), 2025 yılı itibarıyla açıklanan verilere bakıldığında orta ve uzun vadeli hedeflere ulaşmak için şirketin önünde halen zorlu bir süreç olduğu görünüyor. TOGG, 2025 yılında T10X ve T10F modelleriyle toplam 39 bin 20 adetlik satışa ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 30’luk artış anlamına geliyor. Böylece marka, pazara çıktığı günden bu yana 3 yılda toplam 88 bin adedin üzerinde satış gerçekleştirmiş oldu. Şirket, 2024 yılında 30.093 adet satış yapmıştı.
2025, TOGG’un Avrupa yolculuğunun da fiilen başladığı yıl oldu. Almanya’da kontrollü bir planlama ile ilerleyen şirket, Kasım ve Aralık aylarında toplam 240 satış sözleşmesi imzaladı ve 144 adet aracı kullanıcılarına teslim etti. (YH)
