Ali Çarman
Faşizme karşı mücadelenin ön cephesinde Kızıl Ordu olmak üzere müttefik güçler yer alırken, hayatın diğer alanlarında, fabrikalarda, sokaklarda, okullarda, vb. ise başta komünistler ve antifaşist güçler, her yaştan cesur insanlar cansiperane bir mücadele yürüttüler.
Zafer kendiliğinden gelmedi! En ağır şartlarda büyük bedeller ödenerek elde edildi. İkinci paylaşım savaşının can kaybı 60 milyon insan. Toplama kamplarında öldürülenlerin sayısı ise 11 milyon.
Geçtiğimiz yıl, faşizmden kurtuluşun 80. yılı vesilesiyle Almanya’nın onlarca şehrinde etkinlikler düzenlenmişti. Sosyalist ve ilerici güçlerin düzenlemiş olduğu etkinliklerin dışındaki tüm etkinlikler ve anmalarda komünistlerin rolü hep hasıraltı edildi.
Biz bu yazımızda, Hitler/faşizmine karşı direniş ve örgütlenme çabalarında örnek olmuş bir kadından, Elli Lotte Voigt’ten söz edeceğiz.
Fabrika işçisi direnişçi bir kadın
22 Şubat 1912 Berlin doğumlu Elli, işçi bir ailenin kızıdır. İlkokul eğitiminden sonra bir fabrikada çalışmaya başlar. İşçi çocuğu genelde işçi olur. Elli, Nazi döneminde, yani insanların can derdine düşüp, yaşanan vahşeti görmezden geldiği günlerde 1935 yılında KPD (Almanya Komünist Partisi) ile tanıştı.
Bir çocuklu anne olarak faşizme karşı direnişi örgütleme çalışmaları içine girdi. Kısa bir süre sonra tutuklanarak önce cezaevi, daha sonra ise Berlin yakınlarındaki Sachsenhausen Toplama Kampı’na toplama gönderildi.
Toplama kamplarında birkaç yıl kalıp bırakılanlar çok şanslı sayılırdı o yıllarda ve Elli 1940’ta serbest bırakıldı. Ayağının çamuru daha kurumadan direniş grubuna katılmaktan geri durmadı. 1941 yılında KPD’li Fritz Voigt ile yaşamını birleştirdi.
Schönow kablo fabrikasında çalışırken, bu fabrikada zorla çalıştırılan yabancı tutsaklarla temas kurup onlarla dayanışma içinde bulundu. Fabrikadan geri kalan zamanlarda, faşizme karşı yazılmış illegal bildiri ve broşürler dağıttı. Aynı zamanda kendi evinin partinin (KPD) basımevi olarak kullanılmasına müsaade etti.
Parti çalışmalarında ve faşizme karşı savaşımda annesi Elvine Garius’un desteğini kazandı. Elli, artık aktif komünist bir işçi kadın olarak her göreve talipti. İllegal yoldaşları için evrak hazırlanmasına yardım, para ve gıda kuponları toplamak sıradan işleri haline gelmişti.
Aynı zamanda, Berlin’in en büyük komünist direniş gruplarından (500 üyeli) Anton Saefkow direniş grubunun üyesi oldu. Ve bütün bu çalışmalarıyla kısa sürede gestaponun hedefi haline geldi, 13 Temmuz 1944’te tutuklandı. Özel bir komisyon tarafında sorgulanmak üzere cezaevine götürüldü.
Hayat umuduyla ölüme gitmek
Hitler faşizminde tutsak olarak yaşamın diğer adı ölüm demekti. İnsanlığın en karanlık yılları denilen 1933-1945 arası Nazi Almanya’sında 175 büyük ve 50 tane normal büyüklükte cezaevi vardı. Ve bu cezaevlerinin 21’inde düzenli olarak idamlar yapılmaktaydı.
İdamlar denilince de ilk akla Berlin Plötzensee gelmektedir. Burada idamlar 1936’ya kadar avluda balta ile yapılmaktaydı. Hitler’in direktifi ile Bruchsal cezaevinde bir giyotin getirilerek devreye sokulur.
Faşizmin politik tutsaklara yönelik suçlamaları, tıpkı bugünlerde Türkiye mahkemelerinin ileri sürdüğü vatana ihanet suçlamasıdır.
Göstermelik Hitler mahkemelerinde yargılandıktan sonra “vatana ihanet, düşmana yardım, silahlı kuvvetleri zayıflatma ve komünistler için çalışma” suçlarından idam cezasına çarptırıldı. İdam, 8 Aralık 1944’te Berlin/Plötzensee de başı kesilerek gerçekleştirildi.
Elli Lotte Voigt, idam edilmeden bir gün önce eşi ve çocuklarına kısa bir mektup yazar. İşte o mektuptan bir bölüm: “Birbirimizi son gördüğümüzden beri aylar geçti. Sizleri tüm kalbimle seviyorum. Büyüdüğünüzde beni mükemmel bir şekilde anlayacaksınız. Sizleri düşündüğümde kalbim ısınıyor, düşüncelerim daha netleşiyor ve güçleniyorum. Hayat umuduyla ölüme gidiyorum. Sizler için daha iyi bir hayata inanarak gidiyorum. Güçlü olacağız…”
Egemenler, bin yıl yaşayacağını ilan eden nazi imparatorluğu (Üçüncü Reich) döneminin sık sık hatırlatılmasından rahatsız olmakta. ‘Geçmiş geçmişte kaldı’ denilerek ‘unutun’ diyorlar. Oysa unutmak, tıpkı Hitler döneminde başını kuma gömen, körleşen, ‘olup bitenden haberimiz olmadı’ deme yalanı kadar büyük bir gaflet halidir.
Bunun için Almanya’da ırkçılığa ve aşırı sağcılığa karşı düzenlenen her eylemde insanlar haklı olarak 1933-1945’e dikkat çekmekteler.
Şimdiki zamanda olup bitenleri anlamak için geçmişte yaşanılanları hiçbir zaman unutmayacağız. İnsanlığın, baskı ve sömürünün olmadığı lekesiz bir dünya isteği devam ediyor. Emperyalistler arası rekabet ve çelişkinin keskinleşmesine bağlı olarak dünya üzerindeki egemenlik sahalarında kavgalar şiddetlenmekte.
İnsanlığın yüksek ilkeleri için büyük fedakarlıklarda bulunan kadınlar ve direniş kültürünün yaratmış olduğu kazanımdan hep söz edilecektir.
Tüm yaşamları, güçleri ve yetenekleriyle kavganın en ön saflarında yer alanlar için Georgi Dimitrov’un sözlerine bakalım: “Kadınlar örgütlendiklerinde, politik olarak bilinçli ve aktif olduklarında muazzam bir güçtürler. Tüm deneyimler gösteriyor ki, kadınların katılımı olmadan halka hizmet eden hiçbir büyük dava mümkün olmaz.”
Gelin, faşizme karşı mücadelede canlarını feda eden cesur kadınların önünde saygı ile eğilelim.
Yararlanılan kaynak: Erkämpft das Menschenrecht (1958 DDR baskısı)
