Kuzey Ren-Vestfalya (NRW) eyaleti, “Köln-Rhein-Ruhr” markası altında düzenlenmesi planlanan Olimpiyat Oyunları için kritik bir dönemece girdi. 19 Nisan’a kadar sürecek olan halk oylaması, dev organizasyonun kaderini belirleyecek. Ancak spor tutkusunun gölgesinde maliyetler, çevre kaygıları ve IOC’ye yönelik eleştiriler tartışılmaya devam ediyor.
Aralarında Köln, Dortmund, Düsseldorf, Essen ve Duisburg’un da bulunduğu 17 belediyede yaşayan seçmenler, 19 Nisan tarihine kadar “Olimpiyatlara evet mi, hayır mı?” sorusuna yanıt verecek. Köln’ün “Öncü Şehir” (Leading City) olduğu projede, bölge halkının onayı en kritik faktör olarak görülüyor. Başvuru 2036, 2040 veya 2044’te gerçekleşmesi muhtemel Olimpiyat oyunları için yapılacak.
Belediyelere ek masraflar çıkacak
Alman Olimpiyat Spor Konfederasyonu (DOSB), Şubat 2026 itibarıyla oyunların maliyetini 4,8 milyar Euro olarak açıkladı. DOSB, bu bütçenin tamamen TV hakları, reklamlar ve IOC katkılarıyla karşılanacağını, kamu kaynaklarının sadece güvenlik ve tıbbi hizmetler için kullanılacağını savunuyor. Hatta organizasyondan 400 milyon Euro kar beklendiği ifade ediliyor.
Ancak geçmiş tecrübeler bu konuda şüphe uyandırıyor. Paris 2024 örneğinde, başlangıçta 2,4 milyar Euro olarak öngörülen kamu maliyetinin 6,6 milyar Euro’ya çıkması, “hesapta olmayan maliyet” korkusunu tetikliyor. Uzmanlar, altyapı ve turizm getirilerinin net bir şekilde hesaplanmasının şu aşamada mümkün olmadığını belirtiyor. Hayır oyu kullanma çağrısında bulunan örgütler, olimpiyatların belediyelerin sosyal alanlarda daha fazla kısıtlamalar yapmasına yol açacağını, bütçe açığına neden olacağını ifade ediyor.
Çevreciler tepkili
Projenin çevresel boyutu da tepki çekiyor. BUND (Almanya Çevre ve Doğayı Koruma Birliği), özellikle Köln’ün kuzeyinde yapılması planlanan Olimpiyat Köyü ve atletizm stadyumuna karşı çıkıyor. BUND Yönetim Kurulu Üyesi Helmut Röscheisen, bölgenin şehir için hayati bir soğuk hava koridoru olduğunu vurgulayarak, “Bu alanı betonlaştırmaya hakkımız yok,” uyarısında bulunuyor.
IOC eleştirilerin odağında
Sadece yerel sorunlar değil, Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin (IOC) yapısı da tartışma konusu. Spor ekonomisti Timo Zimmermann, aslan payını IOC’nin aldığını belirtirken, Leverkusen Sol Parti (Die Linke) temsilcileri, IOC’nin şehirlere ağır yükümlülükler dayatan ve komiteyi vergiden muaf tutan sözleşmelerini sert bir dille eleştiriyor. Ayrıca, milyar dolarlık gelirlerin sporculara yansıyan kısmının çok düşük olduğu (yüzde 0,5 civarı) iddiaları da madalyonun diğer yüzünü gösteriyor.
Oylamanın yapılacağı şehirler: Aachen, Bochum, Dortmund, Duisburg, Düsseldorf, Essen, Gelsenkirchen, Herten, Krefeld, Leverkusen, Mönchengladbach, Monheim, Oberhausen, Pulheim, Recklinghausen, Wuppertal ve Köln.
Oylama nasıl olacak?
NRW’deki (Kuzey Ren-Vestfalya) 17 belediyede 19 Nisan 2026 tarihinde yapılacak olan “Olimpiyat halk oylaması” (Ratsbürgerentscheid), doğrudan demokrasi kurallarına tabi. Bir belediyenin Olimpiyat adaylığına dahil olup olmayacağına dair sonucun yasal olarak geçerli sayılması için şu iki ana şartın aynı anda gerçekleşmesi gerekir:
1. Basit Çoğunluk (Mehrheitsentscheid)
Oylamaya katılanların yarısından fazlasının aynı yönde oy kullanması gerekir. Yani, “Evet” oylarının sayısı “Hayır” oylarından fazla olmalıdır.
2. Onay Kotası / Baraj (Zustimmungsquorum)
Bu, sonucun geçerli sayılması için aynı zamanda “Evet” oylarının toplam sayısı, belediye büyüklüğüne göre bu oran %10 ile %20 arasında değişir.
- Buna göre: Köln ve Dortmund gibi büyük şehirlerdeki bilgilendirmelere göre, “Evet” oyunun geçerli sayılması için tüm seçmenlerin en az %10’unun “Evet” demiş olması şartı aranmaktadır.
Kimler Oy Kullanabilir?
- Almanya veya bir AB üyesi ülke vatandaşı olmak.
- 16 yaşını doldurmuş olmak.
- En az 16 gündür o belediyede ana ikametgah sahibi olmak.
Sadece Mektupla Oy Kullanma
Bu oylamanın bir özelliği de birçok şehirde (örneğin Essen ve Dortmund) sadece mektup yoluyla (Briefwahl) yapılması. Sandık merkezleri kurulmayacak, seçmenlerin belgeleri posta yoluyla göndermesi gerekecek.
Eğer halk oylamasında “Evet” çıkmazsa veya baraj aşılmazsa, o belediye Köln-Rhein-Ruhr adaylık konseptinden çekilmek zorunda kalabilir.
