Yüksek kira ve hayat pahalılığı Almanya’da üniversite öğrencilerinin geçimini zorlaştırıyor. Tek başına yaşayan öğrencilerde yoksulluk oranı yüzde 82’ye ulaşırken, sosyal kuruluşlar burs (BAföG) desteğinin artırılmasını ve konut yardımının düzenli olarak güncellenmesini talep etti.
Almanya’da üniversite öğrencilerinin yaklaşık yüzde 38’i yoksulluk riski altında yaşamını sürdürüyor. Paritätischer Gesamtverband tarafından yayımlanan yeni araştırmaya göre, özellikle yüksek konut giderleri öğrencilerin ekonomik durumunu ağırlaştırıyor. En zor durumda olanlar ise tek başına yaşayan öğrenciler.
Araştırmada Federal İstatistik Dairesi’nin verilerine dayandırılan araştırmaya göre, öğrencilerin yaklaşık yüzde 82’si yoksulluk riski altında yaşıyor. Paylaşımlı evlerde (WG) yaşayan öğrencilerde bu oran yüzde 70’e yaklaşıyor. Ailesiyle veya çalışan biriyle yaşayan öğrencilerde ise yaklaşık yüzde 42 seviyesinde.
GELİRİN BÜYÜK KISMI KİRAYA GİDİYOR
Araştırmaya göre tek başına yaşayan öğrencilerin aylık medyan geliri 900 euro düzeyinde. Bu öğrenciler, söz konusu gelirin ortalama 461 eurosunu kira giderlerine harcıyor. Böylece gıda, giyim, iletişim ve eğitim malzemeleri gibi diğer temel ihtiyaçlar için ayda yalnızca 439 euro kalıyor.
Paylaşımlı evlerde yaşayan öğrencilerin durumu daha iyi değil. Bu grubun aylık medyan geliri 1.222 euro olmasına rağmen, konut giderleri ortalama 795 euroya ulaşıyor. Geriye kalan 427 euronun öğrencilerin diğer tüm ihtiyaçlarını karşılaması gerekiyor.
Araştırmanın yazarlarından Greta Schabram, kira giderlerinin yoksulluğun başlıca nedenlerinden biri olduğunu belirtti. Schabram’a göre, öğrencilerin barınma masrafları düşüldükten sonra elinde kalan para, temel yaşam ihtiyaçlarını güvence altına almak için belirlenen sosyal yardım düzeyinin de altında kalabiliyor.
Ailesiyle veya çalışan eşitle yaşayan öğrencilerin hane gelirleri hesaplamaya dahil edildiğinden, bu grupların ekonomik durumunu yalnızca öğrenciye ait gelir üzerinden değerlendirmek mümkün olmuyor.
BURS MİKTARI YETERSİZ
Almanya’da öğrencilerin maddi durumunu iyileştirmeyi amaçlayan BAföG reformu da eleştirilerin odağında. Paritätischer Gesamtverband Genel Müdürü Joachim Rock, planlanan düzenlemeyi hem geç kalmış hem de yetersiz buldu.
Ailesinin sağlık sigortası kapsamında bulunan ve ailesiyle yaşamayan öğrenciler için temel ihtiyaç ve konut desteğinden oluşan BAföG tutarı 855 euro. Mevcut plana göre kira desteğinin 2027 yaz döneminde 440 euroya çıkarılması, temel ihtiyaç tutarının ise 2027/2028 kış döneminde 503 euroya ve 2029 yaz döneminde 563 euroya yükseltilmesi öngörülüyor. Ayrıca öğrencilerin destek alabilmesini belirleyen ebeveyn gelir sınırlarının da artırılması planlanıyor.
Rock, bu artışların yetersiz kaldığını savunarak, planlanan düzenlemeyle 2029 yılında ancak 2024’ün asgari geçim düzeyine ulaşılacağını, ekonomik açıdan dezavantajlı ailelerden gelen gençlerin üniversite eğitimine başlamasını engelleyebildiğine dikkat çekti.
BAföG ALAN ÖĞRENCİ SAYISI AZALIYOR
Öğrenci destek sistemindeki sorunlar, yardım alanların sayısına da yansıyor. Araştırmaya göre 2025 yılında BAföG desteğinden yararlanan öğrenci sayısı ilk kez 300 binin altına düştü. Bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 8’lik bir gerileme yaşandı. Veriler, destek alan öğrenci sayısının 2012’den bu yana genel olarak düşüş eğiliminde olduğunu gösteriyor.
Alman Öğrenci İşleri Başkanı Matthias Anbuhl, sosyal danışmanlık hizmetlerinde öğrencilerin finansman, kira giderleri ve üniversite yemekhanelerinde ücretsiz veya indirimli yemek ihtiyacının giderek daha fazla gündeme geldiğini belirtti. Anbuhl’a göre ekonomik sıkıntılar, öğrencilerin eğitimlerini başarıyla tamamlama yolunda önemli bir engel oluşturuyor. Anbuhl, dar gelirli ailelerden gelen gençlerin borçlanma korkusu nedeniyle BAföG başvurusunda bulunmaktan çekinebildiğine dikkat çekiyor. Öğrenci kredisinin geri ödenecek kısmının en fazla 10 bin euro ile sınırlı olduğu da yeterince bilinmiyor.
KİRA DESTEĞİ SÜREKLİ GÜNCELLENMELİ
Araştırmanın yazarları, öğrencilerin temel ihtiyaçlarına yönelik destek tutarlarının daha erken artırılmasını ve kira yardımının kira maliyetlerindeki değişime göre düzenli olarak güncellenmesini talep ediyor.
Paritätischer Gesamtverband finansman yükünün, ebeveyn gelirine göre kademeli üniversite harçları getirilerek öğrencilere aktarılması önerisine karşı çıkıyor. Kuruluş, farklı gelir grupları arasındaki eşitsizliklerin vergi sistemi aracılığıyla giderilmesi gerektiğini savunuyor. Araştırmanın ortaya koyduğu tablo, Almanya’da üniversite eğitiminin yalnızca akademik başarıyla değil, öğrencilerin barınma ve temel yaşam giderlerini karşılayabilme olanaklarıyla da yakından ilişkili olduğunu gösteriyor. (YH)
