Sinan Ceviz / Viyana
Avusturya’da üniversitelerin bütçesinde yapılması planlanan kesintilere karşı on binlerce öğrenci, akademisyen, araştırmacı ve üniversite emekçisi 22 Ekim’de Viyana’da sokağa çıktı. “Alarmstufe Rot – #UnisRetten!” (Kırmızı Alarm – Üniversiteleri Kurtarın!) çağrısıyla düzenlenen yürüyüşe Avusturya’nın farklı kentlerinden gelen üniversiteliler de katıldı. Fransa başta olmak üzere Avrupa’da gençlerin eğitim koşulları ve gelecek kaygıları etrafında gelişen protestoların gündemde olduğu bir dönemde, Viyana’daki eylem Avusturya’da da gençliğin sokağa çıktığı önemli bir gösteri oldu.
Avusturya’da kamu üniversitelerinin 2028–2030 dönemini kapsayan bütçe planına karşı düzenlenen yürüyüş, saat 15.00’te Viyana Teknik Üniversitesi’nin Karlsplatz’daki ana binası önünde başladı. Avusturya Öğrenci Birliği (ÖH) tarafından örgütlenen eyleme üniversite öğrencileri, akademisyenler, araştırmacılar ve üniversite çalışanlarının yanı sıra farklı kentlerden gelen katılımcılar da katıldı.
On binlerce kişinin katıldığı yürüyüşte ÖH, katılımcı sayısının en az 30 bin olduğunu duyurdu. Karlsplatz’dan başlayan yürüyüş, Lothringerstraße ve Schwarzenbergplatz üzerinden Ring Caddesi’ne, oradan Franz-Josefs-Kai güzergâhına ilerledi. Eylem, Viyana Üniversitesi ile Burgtheater arasındaki alanda düzenlenen final mitingiyle sona erdi.
16 milyar avro yetmiyor: Üniversiteler en az 18 milyar istiyor
Protestonun merkezinde, federal hükümetin 2028–2030 dönemi için Avusturya’nın 23 kamu üniversitesine ayırmayı planladığı yaklaşık 16 milyar avroluk bütçe bulunuyor. Üniversitelerin çatı kuruluşu uniko ise artan maliyetleri karşılamak ve mevcut eğitim, araştırma ve hizmet kapasitesini korumak için en az 18 milyar avroya ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Aradaki 2 milyar avroluk fark, üniversitelerin önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalacağı kaynak sorununu ortaya koyuyor.
Üniversite bütçesinin önceki döneme göre nominal olarak yaklaşık aynı düzeyde tutulması, enflasyon ve artan işletme maliyetleri hesaba katıldığında reel bir kaynak kaybı anlamına geliyor. MedUni Wien’in açıklamasında, planlanan bütçenin enflasyon etkisiyle yaklaşık yüzde 10’luk reel kesintiye karşılık gelebileceği belirtildi.
Üniversite yönetimleri ve öğrenci temsilcilikleri, bütçedeki açığın yalnızca mali tablolarla sınırlı kalmayacağına dikkat çekiyor. Kaynak yetersizliği; derslerin açılmasından akademik danışmanlık hizmetlerine, araştırma projelerinden üniversitelerdeki çalışma koşullarına kadar birçok alanda sonuçlar doğurabilir.
Foto: Yeni Hayat
Kesintilerin yükü öğrencilere ve üniversite emekçilerine
Bütçedeki yetersizlik, üniversitelerde personel alımlarının durdurulması, boşalan kadroların doldurulmaması ve mevcut işlerin daha az sayıda emekçiyle yürütülmesi riskini artırıyor. Özellikle süreli sözleşmelerle çalışan genç araştırmacılar ve akademik kariyerlerinin başındaki üniversite emekçileri açısından güvencesizliğin daha da ağırlaşması gündemde.
Viyana Teknik Üniversitesi Rektörü Jens Schneider, planlanan bütçenin üniversiteye yansıması durumunda yıllık yaklaşık 60 milyon avroluk bir açığın ortaya çıkabileceğini belirtti. Üniversite yönetiminin uyarıları, kaynak açığının eğitim ve araştırma faaliyetlerinde kesintilere yol açabileceğini gösteriyor.
Bütçe tartışması öğrencilerin derslere erişimini, akademik destek olanaklarını ve bilimsel araştırmaların sürekliliğini de doğrudan ilgilendiriyor. Üniversitelerde çalışan emekçiler açısından artan iş yükü ve güvencesiz istihdam riski, öğrenciler açısından ise ders ve danışmanlık olanaklarının daralması söz konusu.
“Kesintiler geleceğe mal oluyor”
Yürüyüş boyunca taşınan pankartlarda hükümetin tasarruf politikalarına yönelik tepki öne çıktı. Yürüyüş boyunca sık sık “Kürzen kostet Zukunft” (Kesintiler geleceğe mal oluyor), “Danke für Nix!” (Hiçbir şey için teşekkürler!), “Eat the Rich” (Zenginleri yiyin), “Ohne uns geht es bergab” (Biz olmadan işler kötüye gider) ve “Arbeitsamt wir kommen” (İş kurumuna geliyoruz) sloganları atıldı.
“Bildung, Kunst und Wissenschaft schrumpft – Nazis gefällt das” (Eğitim, sanat ve bilim küçülüyor – bu Nazilerin hoşuna gider) yazılı pankart da eylemin dikkat en dikkat çeken pankartlarından biriydi.
Eğitim hakkı ve çalışma koşulları da gündemde
Eylemdeki itiraz, üniversitelere ayrılacak toplam parayla sınırlı değildi. Eğitim olanaklarının daralması, akademik danışmanlık hizmetlerinin zayıflaması ve genç araştırmacıların güvencesiz çalışma koşullarının ağırlaşması da bütçe politikasının olası sonuçları arasında yer alıyor.
Öğrenci temsilcileri, üniversitelerin yeterli ve uzun vadeli kamu finansmanına sahip olması gerektiğini savunuyor. Nitelikli eğitim, bilimsel araştırma ve adil çalışma koşullarının ancak yeterli kaynakla korunabileceği vurgulanıyor. Üniversitelerin finansmanında yaşanacak kaybın bedelinin öğrencilere ve üniversite emekçilerine ödetilmesine karşı çıkılıyor.
Hükümetten ek bütçe talebi
ÖH Başkanı Viktoria Kudrna, eylemin amacının hükümetin bütçe kararına karşı güçlü bir itiraz göstermek ve üniversitelere ayrılacak kaynağın artırılması için baskı oluşturmak olduğunu açıkladı.
ÖH ve üniversite temsilcileri, bütçe planının yeniden ele alınması ve üniversitelere ek kaynak ayrılması talebini sürdürüyor. Önümüzdeki dönemde bu talebin karşılanmaması durumunda eylemlerin sürdürüleceği duyuruldu.
