ABD Başkanı Trump’ın Almanya’dan 5 bin askeri çekeceğini açıklaması, eski tartışmaları yeniden alevlendirdi. Trump, ilk başkanlık döneminde de 12 bin askeri çekeceğini duyurmuştu. Sonuçta değişen bir şey olmamıştı. Son açıklamada, ABD kongresinin daha önce belirlediği 76 bin sınırı içindeki esneme kapsamında. Bu nedenle çok önemsenmiş görünmüyor. Trump, asıl büyük sorun olan Almanya’daki ABD üslerine ise dokunmuyor.
YÜCEL ÖZDEMİR
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz cuma günü sosyal medya hesabı üzerinden Almanya’daki 5 bin ABD askerini altı ila 12 ay içinde çekeceğini açıklaması geniş tartışmalara yol açtı. Aynı Trump, birinci başkanlık döneminde de 12 bin askerin çekileceğini açıklamıştı. Aradan geçen süre içerinde Almanya’daki ABD askeri sayısı değişmeden, 36 bin sınırında kalmaya devam ediyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, Hürmüz Boğazı’nda ABD’nin istediği yardımı kabul etmemesi, üstüne “İran’ın ABD’yi aşağıladığını” söylemesine tepki gösteren Trump’ın, 5 bin askeri çekeceğini açıklaması askeri değil siyasi mesajlar içeriyor. Ayrıca, Trump’ın açıklamasının ne kadar karşılık bulacağı da belirsiz. Çünkü ABD Kongresi geçen yıl Avrupa’daki toplam asker sayısının 76 binin altına düşürülemeyeceğine karar vermişti. Alman Savunma Bakanlığı tarafından verilen bilgilere göre nisan ayı itibariyle ABD’nin Avrupa’da 86 bin, Almanya’da ise yaklaşık 40 bin askeri bulunuyor.
Veriler, Trump’ın ilan ettiği 5 bin sayısının 76 bin sınırındaki esnemeye denk geldiğini gösteriyor. Bu nedenle, tartışma yaratsa da ciddi bir geri çekilmeyi ifade etmiyor. Bundan olsa gerek, Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Trump’ın aldığı kararı “Bizim için beklenen bir durumdu” şeklinde karşıladı. Pistorius açıklamasının devamında, Avrupa’da ve Almanya’da Amerikan askerlerinin varlığının hem Avrupa’nın hem de ABD’nin çıkarına olduğunu söyledi.
Yanıt: NATO daha fazla Avrupalı olmalı
Trump’ın Almanya’ya baskı kurmak için yaptığı “çekilme hamlesi”nin etkisinin öncekilere göre zayıf olduğu söylenebilir. Bunun Avrupa’nın askeri gücünü artırmak için fırsata çevrilmesi de mümkün. Pistorius’un “NATO daha fazla Avrupalı olması” açıklaması da buna uygun düşüyor.
Bu kapsamda Avrupa’nın güvenliğinin sağlanması için Almanya, İngiltere, Fransa, Polonya ve İtalya’nın askeri olarak daha yakın çalışabileceği belirtiliyor. ABD’den bağımsız “Avrupa güvenliği” için bu beş ülkenin gelecekte daha fazla bir araya gelmesi bekleniyor. Bu durum aynı zamanda ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını çok daha tartışmalı hale getirebilir. Bu nedenle ABD’nin geçmişte Sovyetler Birliği, günümüzde ise Rusya tehdidini kullanarak gerekçelendirdiği Avrupa’daki askeri varlık bir güvenceden çok sorun haline dönüşebilir.
Hem Kongre hem de Senato’daki temsilcilerin Trump’ın kararına tepki göstermesi boşuna değil. Zira, ABD askerinin Avrupa’daki varlığı Avrupa’dan çok ABD’nin çıkarına.
ABD üslerini neden kapatamıyor?
Asker çekme tehdidinde bulunan Trump, Avrupa’daki ABD üslerinin durumunu ise gündeme getirmiyor. Halbuki, Hürmüz Boğazı ve İran savaşı dolayısıyla en çok bu üslerin kullanılıp kullanılmayacağı tartışma konusu olmuştu. Önce İspanya hükümeti, ülkedeki üslerin İran savaşında kullanılmasına karşı çıkmıştı. Buna sert tepki gösteren Trump, İspanya ve Almanya’daki üslerin kapatılacağı, askerlerin geri çekileceğine dair bir açıklama yapmamıştı.
Çünkü, Almanya başta olmak üzere Avrupa’daki üsler ABD’nin emperyalist paylaşım mücadelesinde büyük bir rol oynuyor. Özellikle 5 bin askerin çekileceği ilan edilen Almanya, ABD açısından bulundurduğu asker sayısından çok, sahip olduğu askeri üsler bakımından büyük bir önem taşıyor. ABD Avrupa Komanda Merkezi (EUCOM) ve Afrika Komuta Merkezi (AFRICOM) Baden-Württemberg eyaletinin başkenti Stuttgart’ta bulunuyor. Buradan hava, kara ve denizden tam 51 Avrupa ülkesindeki ABD askeri faaliyetleri koordine ediliyor. Yine ABD Donanması Avrupa ve Afrika Komutanlığı’nın merkezi de Stuttgart yakınlarındaki Böblingen’de.
ABD hava kuvvetleri için Almanya’daki üslerin ise ayrı bir önemi var. Ramstein ve yakınındaki Spandgdahlem’deki üslerden her gün dünyanın değişik ülkelerine savaş uçakların kalkıyor. Ramstein yakınlarındaki Landstuhl’da ABD hava kuvvetlerine ait en büyük askeri hastane bulunuyor. 8 bin ABD’li askerin bulunduğu Ramstein özellikle dış operasyonlar açısından büyük önem taşıyor. Bu nedenle Almanya’daki savaş karşıtları özellikle Ramstein üssünün kapatılması için yıllardır kampanyalar düzenliyor, eylemler yapıyor. Kapatılması için bir inisiyatif kuruldu ve eylemler sürüyor.
ABD’nin bir diğer büyük askeri üssü ise Çekya sınırındaki Grafenwöhr’de bulunuyor. 4 bin asker ve yakının yaşadığı bu üsten Doğu Avrupa ülkeleri denetleniyor. Basına yer alan değişik haberlere göre Almanya’daki ABD üslerinde 17 bin ABD’li ve 12 bin Alman sivil çalışıyor.
Sadece bunlarla da değil. Yine Alman ordusuna ait Büchel’deki askeri üste NATO Nükleer Anlaşması çerçevesinde çoğu ABD’ye ait olmak üzere 20 B61 nükleer bombası bulunduruluyor.
Almanya 2012-2019 yılları arasında Almanya’da üstlenen ABD askerleri için yaklaşık 243 milyon avro ödemede bulundu. Veriler, Almanya’nın askeri olarak ABD’nin “arka bahçesi” olarak kalmaya devam edeceğini gösteriyor. Bu nedenle Trump’ın tehditleri ve şantajlarının ciddi bir karşılığının olmadığı söylenebilir.
