Yıllardır değişik kurum ve projelerle sanat çalışmalarını sürdüren Songül Karaca’nın son oyunu Frida Kahlo büyük ilgi görüyor. Köln ve Essen’den sonra Hamburg, Münih, Frankfurt gibi şehirlerde de gösteriler yapılacak. Karaca sanat yaşamı, Frida Kahlo oyununun hazırlanma ve sergilenme süreci üzerine sorularımızı cevapladı.
Semra Çelik
Sevgili Songül, seni tanımakla başlayalım: Sanat yaşamın hakkında bilgi verebilir misin?
Konservatuvar eğitimimi tiyatro, sinema ve radyo oyunculuğu olarak 2011-2015 yılları arasında Köln – Arturo Schauspielschule’da gördüm. Ama bana sorarsanız benim oyuncu olmamın başlıca sebebi ailemin 4 kız çocuğunun en küçükleri olmam. Oyunculuk, taklit, eğlence becerilerimi aile içinde küçük yaşta geliştirmeye başladığımı düşünüyorum.
Konservatuvar öncesinde yine Köln’de güzel sanatlar resim bölümü okudum. Daha öncesinde üç yıl kadar Essen-Duisburg Üniversitesinde işletme okumuştum. Konservatuvardan sonra Bonn/ Bad-Godesberg, Köln, Castrop-Rauxel, Berlin gibi şehirlerde çeşitli devlet, şehir ve özel tiyatrolarda çalıştım. İçinde yer aldığım projeleri özenle seçtim. Basın ve düşünce özgürlüğünü, göçmen sorunlarını, ayrıştıran politikaları, savaşa karşı baş kaldıran kadınları konu eden oyunlarda oynadım. Oyunculuğun yanı sıra çeşitli projelerde yönetmenlik yaptım ve yaklaşık 10 senedir Türkçe ve Almanca olarak özel oyunculuk eğitimi veriyorum. Kendi oluşturmuş olduğum Türkçe ve Almanca tiyatro ekiplerim var. Frida Kahlo ve Komediatürk ekipleri bunlardan iki tanesi. Profesyonel tiyatroların dışında çeşitli derneklerde SOLANA ARTS adı altında tiyatro çalışmaları oluşturuyorum. Amacım profesyonel bir sanat atölyesi ile derneklerin çalışmalarını desteklemek ve seslerini sanat yoluyla da estetik bir şekilde birçok kitleye duyurabilmek, aynı zamanda uzun yıllar devamlılığı sağlamak.
FRİDA KAHLO ÇOK GÜÇLÜ BİR KADIN
Oyunun konusu olarak Frida Kahlo’yu seçme nedeniniz neydi?
Frida Kahlo’nun sanatçı kimliğinin yanında bir de güçlü bir devrimci ruhu var. Gerek kadın-erkek eşitliği için olsun, gerek ise dünyadaki bütün insanların eşit haklara sahip olması için aktif savaşmış bir insan kendisi. Geçirdiği trafik kazası sonrasında iki yıla kadar yatalak kalmış olmasına rağmen hayata olan bağlılığını ve insanlar için savaşmayı asla bırakmıyor. Müthiş bir tutum bu!
Fakat Frida Kahlo’nun sanatçı ve politik kimliğinin arkasında gizli çok güçlü ve cesur bir kimliği daha var: O da yaşadığı büyük yıkımların ardından nasıl tekrar ayağa kalktığı.
Daha 18 yaşında bir tramvay kazası sonucu hayatı tamamen yıkılmış, bütün hayallerine ve ideallerine veda etmek zorunda kalmış ve o içinde bulunduğu zifiri karanlıkta kendini neredeyse sıfırdan var etmiş bir insan. Bunu yaparken de kendi içinden “kalbinden” yola çıkarak kendini yeniden inşa etmiş, yani dışarıdan ona biçilen kalıplardan hareket etmemiş hiçbir zaman ve hiçbir konuda. Kaza öncesine kadar tıp okumak için hazırlanırken, kaza sonrası resim yapmaya başlaması tamamen içsel bir eylem. “Hiçbir başka düşüncesi olmadan, sadece en iyi yapabildiği şeyi kendine çok iyi geldiği için yapması” yazdigim tiyatro oyununda altını çizdiğim önemli mesajlardan bir tanesi. Kaç yaşında olursak olalım, bazen hayat bizi sıfırdan başlamaya mecbur edebiliyor; gerek savaşlar yüzünden ülkemizi terk ederek gerek geçirdiğimiz ciddi hastalıklar yüzünden gerekse ayrılıklar ve ölümler sonucu… Bazı yıkımlardan kalkmak kolay olmuyor ve iste burada da FRIDA KAHLO oyunu ile belki bir ışık tutmak ve zor süreçlerden gecen insanlarımız ile dayanışmak, “YALNIZ DEGILSIN” demek istiyoruz.
ANNE OLARAK ÇALIŞMANIN ZORLUĞUNU DENEYİMLEDİM
Sahneye konuncaya kadar olan yazma, oyuncuları seçme, provalar vb. süreçler hakkında bilgi verebilir misin?
Frida Kahlo tiyatro oyunumu yazarken sanat ve devrim konularının yanında psikolojik alt yapısının ağırlıklı olmasına önem verdim. Gerek oyunun karakterlerini yazarken gerek kendim rol çalışırken veya oyuncu yetiştirirken “rollerin” ve “oyuncuların” psikolojik donanımlarının incelenmesi “otantik” bir hikâye ve oyunculuk için doğrudan bağlantılı olduğu kanaatindeyim. Psikolojik çalışma metotları, güçlü olduğum bir alan ve insanları anlama konusunda burnum hızlı koku alır. Bu yüzden oyuncu seçerken hislerime, algılarıma ve elbette ki tecrübelerime güvenirim. Başrollerden Diego Rivera karakterini ve yönetmenliği konservatuvar hocalarımdan olan Andreas Kunz’a teklif ettim. O da sağ olsun fazla düşünmeden teklifimi kabul edip gerek üstün sanatsal yetenekleriyle gerekse yılların getirdiği tiyatro donanımıyla oyunu her anlamda çok yüksek bir kaliteye taşıdı.
Süreç hakkında sunu söyleyebilirim ki: “Anne” olarak çalışmak çok zor! 5 Yaşında bir oğlum var ve 2,5 yıl gibi bir süreç içinde düşe kalka, ağlaya sızlaya, bazen umutsuz bazen tekrar inanarak yazmaya çalıştığım, tırnaklarımla kazıyarak var ettiğim bir proje oldu. Bu konu uzun ve çok önemli! Asla karanlıkta kalmaması gerektiğini düşünüyorum. Toplum tarafından görünür hale getirmek için çalışmalar yapacağım.
SEYİRCİ OYUNUMUZDA KENDİNİ BULUYOR
Oyununuza izleyicilerin tepkisi nasıldı?
Gösterilerden aldığımız geri dönüşler muhteşem. Frida Kahlo oyunu vesilesiyle insanların hiç görülmemiş, derinlere gizlenmiş hikayelerine, bizi biz yapan önemli yaralara dokunduğumuzu görüyorum. Beni her zaman dışa dönük kimliklerimizin arkasında gizlenmiş olan otantik varlığımız çok daha fazla ilgilendirdi. Anladığım kadarıyla insanlar da bu ilgiden çok memnun. Gösterilerden sonra seyirci ile birbirimize yakınlaştığımızı görüyorum. Henüz oyun hakkında hiç reklam yapmadık ama oyunu seyreden seyirciler dilden dile anlatarak bizi çevrelerine öneriyorlar. Biletler gösteriye iki hafta kala tükeniyor. Çok mutluyuz.
Önümüzdeki dönemle ilgili planlarınız neler?
13 Haziran 2026 Köln’de oyunun galası var. Tekrar seyirci ve basın önüne çıkıyoruz. Gösteri sonrası seyirci ile söyleşi de yapılacak. Daha sonra Almanya genelinde turneye çıkacağız. Berlin, Hamburg, Viyana, Münih gibi birçok şehirde seyirci ile buluşacağız. Detaylı bilgiler Solana.Arts sosyal medya sayfamızdan alınabilir.
