Nuri Karabulut / Amsterdam
D66, VVD ve CDA ortaklığı ile kurulan ve Rob Jetten’in başbakanlık ettiği azınlık hükümeti işbaşına geldiği 23 Şubat 2026’da iki konuda dikkati üzerine çekmişti: Savunma bütçesine ayrılan milyarlarca Euro’luk kaynak ve sosyal güvenlik alanında öngörülen ve sendikaların ‘yıkım’ diye nitelendirdikleri planlar..! Hükümete kalırsa emeklilik yaşı daha hızlı yükseltilecek, İşsizlik ödeneği bir yıl ile sınırlandırılacak ve İş Görmezlik Yasası kuşa çevrilecek. Bu alanlarla birlikte, sağlık ve daha bir dizi alanda da yeni kısıtlamalar öngörülüyor. Öyle söylenmese de savunmaya ayrılan bu kadar paranın (20 milyar) bir yerden bulunması gerekiyor: sosyal güvenlik alanı.
Jetten hükümetinin bu planları büyük tepki çekti. Üç sendika konfederasyonu FNV, CNV ve VCP ortak bir kararla, sosyal güvenlik alanında öngörülen kısıtlama planlarından vazgeçilmediği sürece hükümetle görüşmeme kararı aldılar. Ardından gene bu üç sendika konfederasyonu 11 Mayıs’ta yaptıkları basın toplantısında hükümete bir ültimatom verdiler. Hükümet 25 Mayıs’a kadar sosyal güvenlik alanında planladığı kısıtlamalardan vazgeçtiğini açıklamazsa, ülke genelinde grev ve eylemler gerçekleştireceklerini ilan ettiler.
Aynı dönemde yapılan kamuoyu yoklamaları halkın çoğunluğunun da hükümetin bu planlarını onaylamadığını gösteriyordu. Bu çoğunluk hükümet partilerine oy vermiş insanlar için de geçerliydi. Halkın %70’i sendikaların olası grev ve eylemlerini haklı buluyor ve sonuçları kendisi için olumsuz da olsa grev ve eylemleri destekliyordu.
25 Mayıs’a bir gün kala, hükümet cenahından açıklama geldi. Emeklilik yaşının hızlı yükseltilmesi planından vazgeçtiğini açıklayan hükümet, diğer konularda da sendikalarla görüşmeye hazır olduğunu belirtti. Sendikalar “nezaket” gereği görüşmeye gittiler, ancak hükümetin sosyal güvenlik alanında öngördüğü diğer kısıtlamalardan vazgeçmediğini öğrenince görüşme de başarısızlıkla sonuçlandı.
Hükümet her ne kadar emeklilik yaşını (AOW) şimdilik artırmama kararı almış olsa da, diğer tasarruf önlemleri gündemde kalmaya devam ediyor. İşsizlik ödeneğinin süresinin bir yıl kısaltılması ve malullük sigortasında (WIA) yapılması planlanan kesintiler sendikaların tepkisini çekiyor. Sendikalar, bu politikaların çalışanların yaşam standartlarını ciddi biçimde tehdit ettiğini savunuyor. Mevcut tablo, hükümet ile sendikalar arasında gerilimin kısa vadede kolayca çözülemeyeceğine işaret ediyor.
Bundan dolayı başta FNV olmak üzere sendikalar, hükümetin sosyal güvenlikte kesintiye gitme planlarına karşı eylem kararı aldı. İlk büyük adım, 24 Haziran’da toplu taşıma sektöründe gerçekleştirilecek iş bırakma eylemi olacak. Tren, otobüs, tramvay ve metro çalışanları o gün saat 06:00 ile 08.00 arasında çalışmayacak. Saat 8:00’da iş başı yapılacak ama, hemen herşey %100 çalışamıyacağı için bu iki saatlik grevin etkisinin daha büyük olması bekleniyor.
Bu grevle birlikte FNV sendikası yaz tatili öncesi bölgesel mitingler gerçekleştirecek. Bölgesel mitinglerin yapılacağı yerler şöyle: 23 Haziran Amsterdam, 25 Haziran Groningen ve Utrecht, 26 Haziran Eindhoven ve 27 Haziran Nijmegen ve Rotterdam.
Ayrıca Schiphol Havalimanı çalışanları 22 Haziran’da iki saatlik bir eylem yapacaklar.
Eylemler yalnızca toplu taşıma ve bölgesel mitinglerle sınırlı kalmayacak. Liman işçileri de önümüzdeki dönemde en az beş kez iş bırakma kararı aldılar. Tarihleri henüz netleşmedi ama büyük bir ihtimalle yaz tatili sonrası için planlama yapılıyor.
