Tekel yönetimi, işçilere işsizlikle şantaj yapıyor: Ya haftada 40 saat çalışırsınız ya da iki fabrika kapanır. Yıllarca tekelin kasalarının tıka basa dolmasını sağlayan işçilere, Mercedes tekelinin teşekkürü böyle oluyor… İşyeri Temsilciliğinin bir bölümü ve IG Metall bölge yönetiminde “Mercedes için VW Modeli” üzerinde duruluyor.

UMUT YAŞAR

Mercedes Şefi Ola Källenius ve Üretim Müdürü Michael Schiebe, bütün Mercedes fabrikalarında haftalık çalışma sürelerinin uzatılmasının kaçınılmaz olduğunu ileri sürüyorlar. Almanya’daki işçilerin saat ücretlerinin çok yüksek olduğunu söyleyen tekel şefleri, “eğer ücret maliyetini düşürmezsek bunun sonuçları çok ağır olacak” diye işçileri tehdit ediyorlar.

Tekelin Denetleme Kurulu Başkanı Martin Brudermülller, geçtiğimiz haziran ayında haftalık çalışma sürelerinin ücret karşılığı olmadan 40 saate çıkarılmasını talep etmişti. Brudermüller, “Sanayi’de 35 saat dönemi geride kalmalı. Maliyetler düşmezse işyerleri tehlikeye girer” diyerek işçilere karşı saldırı emrini vermişti.

Mercedes şefleri işçilere, “ücretler aynı kalacak, sadece biraz daha uzun çalışılacak” diyorlar. Fakat tam da bu söylem planlanan ücret hırsızlığının üstünü örtmeye yönelik bir adım. Bugün 35 saatlik çalışma haftası için ödenen ücretin bundan böyle 40 saat için ödenmesini talep ediliyorsa bu 5 saatin ücret karşılığı olmadan veya bir başka deyişle bedavaya çalışılması anlamına geliyor.

MERCEDES = KÂR MAKİNASI

Tekel yönetiminin iddia ettiği gibi sorun ne işçilerin ücretlerinin yüksek olması nede işçilerin yeterli süre çalışmamalarında yatıyor. Asıl sorun otomobil piyasasındaki giderek sertleşen rekabet ve tekellerin aşırı kâr hırsında yatıyor.

Mercedes’in son beş yılının bilançolarına (kutu ve grafiğe bkz.) bakıldığında bu rahatlıkla görülmekte. Otomobil satışlarının arttığı dönemlerde kâr marjının ve miktarının son derece yükseldiği görülmekte. Yine aynı yıllarda hissedarlara bir yanda kârdan pay dağıtımı sürekli üst düzeyde tutulduğu görülüyor. Kâr payının hissedarlara yetmediği yıllarda ise “hisse geri alım programları” (“Aktienrückkaufprogramme”) düzenlenerek hissedarlara ek gelir sağlandı. Görüldüğü gibi Mercedes iflasın eşiğinde olmadığı gibi adeta bir “kâr makinası” çalışan bir tekel durumunda!

Mercedes şefleri bu durumda işçilere teşekkür edip, ücretlerini artıracakları yerde işçilere, “Haftalık çalışma süreleri uzatılmazsa iki fabrika kapanır” diye şantaj yapıyorlar!

İŞÇİLER MÜCADELEYE HAZIR!
28 Eylül günü düzenlenen işyeri toplantısında işçiler, tekel yönetiminin saldırı planlarını protesto ettiler. Toplantı öncesi hazır bulunan gazetecilerin, “ne düşünüyorsunuz” sorularına, “iş az olduğu için fabrikaların kapatıldığı, işçilerin çıkarıldığı bir dönem çalışma sürelerimizin uzatılması bizim işimizi nasıl korusun” diye yanıt veren işçiler, “eğer şimdi direnmezsek o zaman gerçekten fabrikaları kapayacaklar” dediler.

Sürekli kendilerinden feragat beklendiğini de belirten işçiler, “onlar milyarlık kârlarından, milyonluk ücretlerinden feragat etsinler – neden feragat eden hep biz olalım?” diyerek mücadeleye hazır olduklarını gösterdiler.

“MERCEDES İÇİN VW MODELİ?”

Haftalardır Mercedes patronlarının saldırılarına boyun eğme yanlısı olmadıklarını değişik eylemlerle göstere Mercedes işçilerinin gözü sendikaları IG Metall ve fabrikadaki işyeri işçi temsilcilerinde (BR). Şimdiye kadar sendikanın ve temsilcilerin yaptıkları bütün çağrılara işçiler olumlu yanıt verdiler – Bundan sonra da bu tutumun kolay değişeceğini kimse beklemiyor.

Asıl sorun IG Metall ve GBR içinde devam eden tartışmalarda yatıyor. GBR Genel Başkanı Ergün Lümali ve Genel Başkan Yardımcısı Michael Häberle (aynı zamanda Untertürkheim fabrikasında BR Başkanı) basına verdikleri demeçlerde, “Eğer şirket yönetimi geleceği güvenceye alan bir plan sunarsa işçiler kendi paylarını düşeni yapmaya hazırlar” diyorlar! Lümali ve Häberle, haftalık çalışma sürelerinin 30 saate düşürülmesini öneriyorlar. Ama bir sendikacının yapması gerektiği gibi “tam ücret karşılığı” değil, ücret karşılığı olmadan! Bu öneri gerçekte Mercedes şeflerinin önerisinin aynısı – sadece farklı paketlenmiş!

İşçilerin, “kendi paylarını düşeni yapmaya hazır” olduklarını ileri sürmeleri de bambaşka bir sorun! Diğer yandan IG Metall içinde yönetici fonksiyonlara sahip olan Lümali ve Häberle, bu tartışmayı sendika içinde de sürdürüyorlar. IG Metall içinde üst düzey yöneticileri, “Mercedes için VW Modeli” (“dört günlük çalışma haftası” bkz.: yenihayat.de/vw-30-bin-isciyi-isten-cikariyor/) üzerine duruyorlar.

Bu modelle tek bir işyeri bile korunmadığı gibi işçilerin ücretleri geniş çaplı gasp ediliyor ve çalışma süreleri olabildiğince esnekleştiriliyor.

İşyeri toplantısından sonra SWR televizyon kanalına demeç veren Häberle şunları söyledi: “Hava, şirketin nihayetinde – şimdi şöyle söyleyeyim – insanın göğsüne silah dayadığı bir durumda hayal edilebileceği gibiydi. Bir yandan, çalışma süresini ücretsiz olarak uzatarak önemli tasarruf önlemlerini kabul etmek ya da Noel ikramiyesinden ya da tatil ikramiyesinden vazgeçmek zorundayız. Öte yandan, bunu yapmazsak Almanya’daki fabrikalar tehlikeye girecek.”

Her ne kadar Häberle, şimdiden teslim bayrağını çekmiş olsa da Untertürkheim’de mücadele yanlısı yüzlerce sendikacı var ve bunlar geçtiğimiz haftalarda işyerlerinin korunması ve saldırıların geri püskürtülmesi için neler yapılması gerektiğini ortaya koymuşlardı. Önümüzdeki sürecin nasıl olacağını da bu sendika temsilcilerinin tutum belirleyecek.

Mercedes’te yıllara göre ciro ve kâr marjı

Yıl Ciro kâr marjı

2021 133,89 12,7

2022: 150,02 14,6

2023: 153,22 14

2024: 145,59 8.1

2025: 132,21 5,0